Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 13

पिंडारक उवाच । गणोऽहं तव देवेश भवानि त्रिपुरांतक । यथा तथा कुरु विभो नान्यन्मे हृदि वर्तते

piṃḍāraka uvāca | gaṇo'haṃ tava deveśa bhavāni tripurāṃtaka | yathā tathā kuru vibho nānyanme hṛdi vartate

Piṇḍāraka sprach: „O Herr der Götter, o Tripurāntaka, o Bhavānī — ich bin dein Gaṇa, dein dienender Gefährte. O Allmächtiger, verfahre mit mir, wie es dir beliebt; nichts anderes wohnt in meinem Herzen.“

पिंडारकःPiṇḍāraka
पिंडारकः:
Karta (Speaker/कर्ता)
TypeNoun
Rootपिण्डारक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√वच् (धातु)
Formलिट्-लकारः (Perfect), प्रथमपुरुषः (3rd), एकवचनम्; परस्मैपदम्
गणःa gaṇa/attendant
गणः:
Karta (Predicate nominal/कर्ता)
TypeNoun
Rootगण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
अहम्I
अहम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा-विभक्तिः (Nominative/1st), एकवचनम्; उत्तमपुरुष-सर्वनाम
तवyour
तव:
Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्तिः (Genitive/6th), एकवचनम्
देवेशO lord of gods
देवेश:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootदेवेश (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुषः (देवानाम् ईशः); पुंलिङ्गे, सम्बोधन (Vocative), एकवचनम्
भवानिO Bhavānī
भवानि:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootभवानि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, सम्बोधन (Vocative), एकवचनम्
त्रिपुरांतकO destroyer of Tripura
त्रिपुरांतक:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootत्रिपुर (प्रातिपदिक) + अन्तक (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुषः (त्रिपुरस्य अन्तकः); पुंलिङ्गे, सम्बोधन (Vocative), एकवचनम्
यथाas/how
यथा:
Sambandha (Manner/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय)
Formअव्यय (correlative adverb)
तथाso/thus
तथा:
Sambandha (Manner/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय (correlative adverb)
कुरुdo
कुरु:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√कृ (धातु)
Formलोट्-लकारः (Imperative), मध्यमपुरुषः (2nd), एकवचनम्; परस्मैपदम्
विभोO mighty one
विभो:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootविभु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, सम्बोधन (Vocative), एकवचनम्
not
:
Sambandha (Negation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-निपात
अन्यत्anything else
अन्यत्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअन्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया, एकवचनम्
मेof me/my
मे:
Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्तिः (Genitive/6th), एकवचनम्
हृदिin (my) heart
हृदि:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootहृद् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः (Locative/7th), एकवचनम्
वर्ततेexists/remains
वर्तते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√वृत् (धातु)
Formलट्-लकारः (Present), प्रथमपुरुषः (3rd), एकवचनम्; आत्मनेपदम्

Piṇḍāraka

Tirtha: Piṇḍāraka (speaker; tīrtha named after him)

Type: kshetra

Listener: Śiva (Devēśa, Tripurāntaka)

Scene: Piṇḍāraka, a brāhmaṇa-devotee, stands before Śiva (Tripurāntaka) with intense humility, declaring himself a gaṇa and offering total compliance to divine will.

P
Piṇḍāraka
D
Deveśa (Śiva)
B
Bhavānī (Pārvatī)
T
Tripurāntaka (Śiva)

FAQs

Single-minded surrender (śaraṇāgati) to Śiva—placing no other desire in the heart.

Piṇḍāraka Tīrtha, whose māhātmya is being introduced in this chapter.

No direct ritual is prescribed here; the verse expresses devotional surrender, which becomes the basis for later tīrtha merits.