Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 18

विरूपो वा सुरूपो वा दरिद्रो वा धनाधिपः । स्त्रीणामेकः पतिर्भर्त्ता गतिर्नान्या जगत्त्रये

virūpo vā surūpo vā daridro vā dhanādhipaḥ | strīṇāmekaḥ patirbharttā gatirnānyā jagattraye

Ob hässlich oder schön, ob arm oder reich: Für die Frauen ist allein der Gatte Herr und Zuflucht—einen anderen Weg gibt es in den drei Welten nicht.

विरूपःugly
विरूपः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootवि-रूप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषणम् (of ‘पति/भर्ता’)
वाor
वा:
Samuccaya/Option (विकल्प)
TypeIndeclinable
Rootवा (अव्यय)
Formविकल्पार्थक-अव्यय (disjunctive particle)
सुरूपःhandsome
सुरूपः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootसु-रूप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषणम्
वाor
वा:
Samuccaya/Option (विकल्प)
TypeIndeclinable
Rootवा (अव्यय)
Formविकल्पार्थक-अव्यय
दरिद्रःpoor
दरिद्रः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootदरिद्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषणम्
वाor
वा:
Samuccaya/Option (विकल्प)
TypeIndeclinable
Rootवा (अव्यय)
Formविकल्पार्थक-अव्यय
धनाधिपःa lord of wealth
धनाधिपः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootधन (प्रातिपदिक) + अधिप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; ‘धनाधिप’ = धनस्य अधिपः (lord of wealth)
स्त्रीणाम्of women
स्त्रीणाम्:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootस्त्री (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6th/सम्बन्ध), बहुवचन
एकःone (alone)
एकः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootएक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषणम् (of ‘पति/भर्ता/गति’)
पतिःhusband
पतिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
भर्ताprotector/lord (husband)
भर्ता:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootभर्तृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
गतिःrefuge/goal
गतिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootगति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
not
:
Pratishedha (Negation/निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेधार्थक-अव्यय (negation particle)
अन्याanother
अन्या:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootअन्य (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; ‘गति’ इत्यस्य विशेषणम्
जगत्त्रयेin the three worlds
जगत्त्रये:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootजगत् (प्रातिपदिक) + त्रय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/अधिकरण), एकवचन; ‘जगत्त्रय’ = त्रयाणि जगन्ति (three worlds)

Strī (pativratā wife)

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Listener: nṛpottama

Scene: The woman delivers a proverbial statement with calm certainty; contrasting portraits of husband as poor/rich, ugly/handsome are implied as symbolic vignettes behind her.

FAQs

The verse asserts unwavering marital fidelity as a dharma-ideal, valuing commitment over worldly conditions.

No specific tīrtha is named in the verse; the teaching occurs within the Arbuda Khaṇḍa tīrtha narrative.

None; it is a normative dharma statement (ācāra-vākya) rather than a rite.