Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 29

Devanagari script

मंत्रग्रामं तथा देवि मम देहि पृथग्विधम् । निग्रहं व्याधिसत्त्वानां येन शीघ्रं करोम्यहम्

Transliteration

maṃtragrāmaṃ tathā devi mama dehi pṛthagvidham | nigrahaṃ vyādhisattvānāṃ yena śīghraṃ karomyaham

Translation

Und ferner, o Devī, gib mir eine Sammlung von Mantras verschiedener Art, durch die ich die Wesen, die als Krankheiten in Erscheinung treten, rasch zu zügeln vermag.

Word by Word

• मन्त्रग्रामम्: a collection of mantras
• मन्त्रग्रामम्: Karma (Object)
• Type: Noun
• Root: मन्त्रग्राम (प्रातिपदिक: मन्त्र + ग्राम)
• Form: पुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः (2nd/Accusative), एकवचनम्

• तथा: also/likewise
• तथा: Kriyāviśeṣaṇa (Manner)
• Type: Indeclinable
• Root: तथा (अव्यय)
• Form: अव्ययम्; समुच्चय/प्रकारवाचक-क्रियाविशेषणम् (also/likewise)

• देवि: O goddess/lady
• देवि: Sambodhana (Address)
• Type: Noun
• Root: देवी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे, सम्बोधन-विभक्तिः (8th/Vocative), एकवचनम्

• मम: to me/my
• मम: Sambandha (Possessor)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-विभक्तिः (6th/Genitive), एकवचनम्; सर्वनाम

• देहि: give
• देहि: Kriyā (Action)
• Type: Verb
• Root: दा (धातु)
• Form: लोट्-लकारः (Imperative), मध्यमपुरुषः (2nd), एकवचनम्; परस्मैपदम्

• पृथग्विधम्: of various kinds
• पृथग्विधम्: Karma (Object qualifier)
• Type: Adjective
• Root: पृथग्विध (प्रातिपदिक: पृथक् + विध)
• Form: पुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः (2nd/Accusative), एकवचनम्; विशेषणम् (मन्त्रग्रामम् इति)

• निग्रहम्: restraint/subjugation
• निग्रहम्: Karma (Object)
• Type: Noun
• Root: निग्रह (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः (2nd/Accusative), एकवचनम्

• व्याधिसत्त्वानाम्: of disease-causing beings/spirits
• व्याधिसत्त्वानाम्: Sambandha (Of ...)
• Type: Noun
• Root: व्याधिसत्त्व (प्रातिपदिक: व्याधि + सत्त्व)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, षष्ठी-विभक्तिः (6th/Genitive), बहुवचनम्

• येन: by which
• येन: Karaṇa (Means)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः (3rd/Instrumental), एकवचनम्; सम्बन्ध-प्रत्यय (relative)

• शीघ्रम्: quickly
• शीघ्रम्: Kriyāviśeṣaṇa (Manner)
• Type: Indeclinable
• Root: शीघ्र (अव्यय/प्रातिपदिक)
• Form: अव्ययवत् प्रयोगः; क्रियाविशेषणम् (adverb)

• करोमि: I do/perform
• करोमि: Kriyā (Action)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)
• Form: लट्-लकारः (Present), उत्तमपुरुषः (1st), एकवचनम्; परस्मैपदम्

• अहम्: I
• अहम्: Karta (Subject)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: प्रथमा-विभक्तिः (1st/Nominative), एकवचनम्; सर्वनाम

Speaker

Pṛthivīpati (the king) addressing Devī

Visual Art Cues

Scene: Devī bestows a radiant garland/scroll of mantras; around the petitioner, shadowy disease-spirits recoil as syllables blaze like fireflies, forming a protective mandala over the city.

Characters & Entities

• Devī
• Pṛthivīpati (King)
• Vyādhi (disease)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

A dharmic ruler seeks divine support and sacred mantra-power to protect society from suffering and disorder.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The verse does not name a particular tīrtha; it appears within the Tīrthamāhātmya section’s broader sacred narrative.

What ritualistic prescription is mentioned?

Mantra-upāya is requested: a mantragrāma intended for vyādhi-nigraha (restraining disease).