Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 7

शांडिल्युवाच । मम वक्त्रं समालोक्य स्मितं चक्रे जनार्दन । स्त्रीनिंदा विहितानेन स्वमत्यापि जगद्गुरो

śāṃḍilyuvāca | mama vaktraṃ samālokya smitaṃ cakre janārdana | strīniṃdā vihitānena svamatyāpi jagadguro

Śāṇḍilya sprach: „O Janārdana, als er mein Antlitz erblickte, lächelte er. Doch, o Lehrer der Welt, aus eigenem verirrtem Willen beging er die Verfehlung, Frauen zu schmähen.“

शांडिल्यःŚāṇḍilya
शांडिल्यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootशाण्डिल्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
ममmy
मम:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th/Genitive), एकवचन
वक्त्रम्face/mouth
वक्त्रम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवक्त्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
समालोक्यhaving looked at
समालोक्य:
Kriya (Prior action/पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootसम्-आ-लोक् (धातु) → समालोक्य (कृदन्त, ल्यप्/क्त्वा-प्रत्यय)
Formअव्ययभावे कृदन्त (gerund), पूर्वकालिक क्रिया
स्मितम्a smile
स्मितम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootस्मित (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
चक्रेmade/did
चक्रे:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद
जनार्दनO Janārdana
जनार्दन:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootजनार्दन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन
स्त्रीनिन्दाcensure of women
स्त्रीनिन्दा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootस्त्री-निन्दा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
विहिताwas done/committed
विहिता:
Kriya (Predicative/क्रिया-भाव)
TypeVerb
Rootवि-धा (धातु) → विहित (कृदन्त, क्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त; स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘स्त्रीनिन्दा’ इत्यस्य विशेषणम्
अनेनby this (person/act)
अनेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, तृतीया, एकवचन
स्वमत्याby (his) own opinion
स्वमत्या:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootस्व-मति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया, एकवचन
अपिalso/even
अपि:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formसमुच्चय/अपेक्षार्थक-अव्यय (also/even)
जगद्गुरोO teacher of the world
जगद्गुरो:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootजगत्-गुरु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन

Śāṇḍilya

Type: kshetra

Listener: Śrī Bhagavān (Janārdana)

Scene: Śāṇḍilya recounts the offender’s smile while looking at him, emphasizing the deliberate nature of the insult and the fault of censuring women; Janārdana listens as jagad-guru.

Ś
Śāṇḍilya
J
Janārdana (Viṣṇu)

FAQs

Guarding one’s speech and attitudes—especially avoiding strī-nindā—is presented as a crucial aspect of dharma.

This verse sits within the Nāgarakhaṇḍa’s Tīrthamāhātmya narrative frame; the specific tīrtha is not named in this single śloka excerpt.

No direct ritual (snāna, dāna, japa) is prescribed here; it establishes the ethical fault that motivates later remedial instruction.