Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 43

एवमुक्त्वा स देवेशस्ततश्चादर्शनं गतः । ऋतौ सापि दधे गर्भं सकाशाद्विश्वकर्मणः

evamuktvā sa deveśastataścādarśanaṃ gataḥ | ṛtau sāpi dadhe garbhaṃ sakāśādviśvakarmaṇaḥ

Nachdem er so gesprochen hatte, entschwand der Herr der Götter dem Blick. Zur rechten Zeit empfing auch sie ein Kind durch die Gegenwart Viśvakarmans.

एवम्thus
एवम्:
Sambandha (Modifier/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formअव्यय, क्रियाविशेषण (adverb)
उक्त्वाhaving said
उक्त्वा:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√वच् (धातु) → उक्त्वा (कृदन्त, त्वान्त)
Formत्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (gerund), पूर्वकालिक क्रिया
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; सर्वनाम
देवेशःLord of the gods
देवेशः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदेव + ईश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (देवानाम् ईशः)
ततःthen
ततः:
Sambandha (Modifier/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय, क्रियाविशेषण (adverb)
and
:
Sambandha (Connector/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-निपात (conjunction)
अदर्शनम्disappearance, invisibility
अदर्शनम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootअ + दर्शन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; नञ्-प्रत्ययान्तः
गतःwent, departed
गतः:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√गम् (धातु) → गत (कृदन्त, क्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; क्त-प्रत्ययान्तः; गत्यर्थक-भूतकृदन्तः (finite sense)
ऋतौin the season (proper time)
ऋतौ:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootऋतु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7), एकवचन
साshe
सा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; सर्वनाम
अपिalso
अपि:
Sambandha (Modifier/विशेषण-भाव)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formनिपात (particle)
दधेconceived/placed (in herself)
दधे:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√धा (धातु)
Formलिट् (परोक्षभूत/Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, आत्मनेपदम्
गर्भम्embryo, pregnancy
गर्भम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootगर्भ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन
सकाशात्from, from the presence of
सकाशात्:
Apadana (Source/अपादान)
TypeIndeclinable
Rootसकाश (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाव-प्रयोगे तसिल्-अन्तम्; अपादानार्थक अव्यय (ablatival indeclinable)
विश्वकर्मणःof Viśvakarman
विश्वकर्मणः:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootविश्वकर्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6), एकवचन

Narrator (Purāṇic storyteller voice)

Scene: The Lord of gods, having spoken, disappears; the narrative shifts to quiet domestic-sacred time: in the proper season, conception occurs from Viśvakarman’s presence.

D
Deveśa
V
Viśvakarman

FAQs

Purāṇic narratives link divine assurance with orderly fulfillment in time—events unfold according to ṛta (cosmic order).

No specific tīrtha is named in this verse; it advances the chapter’s māhātmya narrative framework.

None; the verse is narrative, describing disappearance of the deity and conception in due season.