Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 34

Devanagari script

तं दृष्ट्वा तेजसा युक्तं परितुष्टो जनार्दनः । प्रोवाच शक्र गच्छाद्य वधार्थं तस्य बाष्कलेः । सर्वैर्देवगणैः सार्धं विजयस्ते भविष्यति

Transliteration

taṃ dṛṣṭvā tejasā yuktaṃ parituṣṭo janārdanaḥ | provāca śakra gacchādya vadhārthaṃ tasya bāṣkaleḥ | sarvairdevagaṇaiḥ sārdhaṃ vijayaste bhaviṣyati

Translation

Als Janārdana ihn voller strahlender Kraft sah, war er hocherfreut und sprach: „O Śakra, geh sogleich hin, um jenen Bāṣkali zu töten. Mit allen Scharen der Götter an deiner Seite wird der Sieg gewiss dein sein.“

Word by Word

• तम्: him
• तम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन

• दृष्ट्वा: having seen
• दृष्ट्वा: Pūrvakāla-kriyā (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
• Type: Verb
• Root: दृश् (धातु)
• Form: क्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययभाव; ‘having seen’

• तेजसा: with radiance
• तेजसा: Karaṇa (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: तेजस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन

• युक्तम्: endowed/connected
• युक्तम्: Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: युज् (धातु) → युक्त (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त (PPP), पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण (तम् इति)

• परितुष्टः: pleased
• परितुष्टः: Karta-samānādhikaraṇa (Subject attribute/समानााधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: परि + तुष् (धातु) → परितुष्ट (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त (PPP), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; (जनार्दनः इति)

• जनार्दनः: Janārdana (Vishnu)
• जनार्दनः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: जनार्दन (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन

• प्रोवाच: said/spoke
• प्रोवाच: Kriyā (Main verb/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र + वच् (धातु)
• Form: लिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• शक्र: O Śakra (Indra)
• शक्र: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: शक्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative/सम्बोधन), एकवचन

• गच्छ: go
• गच्छ: Kriyā (Command/आज्ञार्थक्रिया)
• Type: Verb
• Root: गम् (धातु)
• Form: लोट् (Imperative), मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन; परस्मैपद

• अद्य: today/now
• अद्य: Kāla-adhikaraṇa (Temporal adjunct/कालाधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: अद्य (अव्यय)
• Form: अव्यय (कालवाचक/adverb of time)

• वधार्थम्: for killing
• वधार्थम्: Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
• Type: Noun
• Root: वध + अर्थ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; तत्पुरुष-समास: ‘वधस्य अर्थः’ → ‘वधार्थम्’ (प्रयोजन/उद्देश्य)

• तस्य: of him
• तस्य: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन

• बाष्कलेः: of Bāṣkali
• बाष्कलेः: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: बाष्कलि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन

• सर्वैः: with all
• सर्वैः: Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), बहुवचन; विशेषण (देवगणैः इति)

• देवगणैः: with the hosts of gods
• देवगणैः: Sahakāraka (Accompaniment/सहकारक)
• Type: Noun
• Root: देव + गण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; तत्पुरुष-समास: ‘देवानां गणाः’

• सार्धम्: together with
• सार्धम्: Sahakāraka (Accompaniment marker/सहकारक)
• Type: Indeclinable
• Root: सार्धम् (अव्यय)
• Form: अव्यय (सह/समं- अर्थे; prepositional adverb)

• विजयः: victory
• विजयः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: विजय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• ते: your
• ते: Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन; (enclitic)

• भविष्यति: will be
• भविष्यति: Kriyā (Main verb/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: भू (धातु)
• Form: लृट् (Simple Future), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

Speaker

Narrator (contextual), with a direct speech by Janārdana (Viṣṇu) to Śakra (Indra)

Tirtha Mahatmya

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Janārdana, pleased, addresses Indra: a decisive gesture of command; behind Indra, assembled deva hosts readying for battle; the aura of certainty surrounds the scene.

Characters & Entities

• Janārdana (Viṣṇu)
• Śakra (Indra)
• Bāṣkali
• Devagaṇa (hosts of devas)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

When dharma is supported by divine resolve, fear gives way to assured victory; righteous action undertaken with divine alignment succeeds.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

This verse sits within the Tīrthamāhātmya frame of the Nāgarakhaṇḍa, but the specific tīrtha name is not stated in this single shloka.

What ritualistic prescription is mentioned?

No direct prescription (snāna, dāna, japa, vrata) appears in this verse; it narrates a divine command in a māhātmya context.