Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 45

यथा शृंगं हि कायेन वर्द्धमानेन वर्धते । तद्वत्तृष्णापि वित्तेन वर्द्धमानेन वर्द्धते

yathā śṛṃgaṃ hi kāyena varddhamānena vardhate | tadvattṛṣṇāpi vittena varddhamānena varddhate

Wie Hörner mit dem wachsenden Körper wachsen, so wächst auch die tṛṣṇā — die dürstende Begierde — mit zunehmendem Reichtum.

यथाas
यथा:
Sambandha/Avyaya (Particle)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय)
Formअव्यय; उपमावाचक
शृङ्गम्horn
शृङ्गम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootशृङ्ग (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; here: प्रथमा (subject)
हिindeed
हि:
Sambandha/Avyaya (Particle)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (emphatic/causal particle)
कायेनwith/by the body
कायेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootकाय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd), एकवचन; करण
वर्धमानेनgrowing
वर्धमानेन:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootवर्ध् (धातु) + शानच् (कृदन्त)
Formवर्तमानकृदन्त (present participle, आत्मनेपद-भाव), पुंलिङ्ग, तृतीया (3rd), एकवचन; ‘while growing’
वर्धतेgrows
वर्धते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवर्ध् (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद
तद्वत्likewise
तद्वत्:
Sambandha/Avyaya (Particle)
TypeIndeclinable
Rootतद्वत् (अव्यय)
Formअव्यय; तुलनावाचक
तृष्णाcraving
तृष्णा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतृष्णा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
अपिalso
अपि:
Sambandha/Avyaya (Particle)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय/अपि-भाव (also)
वित्तेनwith wealth
वित्तेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootवित्त (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd), एकवचन; करण
वर्धमानेनincreasing
वर्धमानेन:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootवर्ध् (धातु) + शानच् (कृदन्त)
Formवर्तमानकृदन्त, पुं/नपुंसक-समर्थ, तृतीया (3rd), एकवचन; here agreeing with वित्तेन (instrumental) in sense ‘as wealth grows’
वर्धतेgrows
वर्धते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवर्ध् (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद

Bharadvāja (contextual continuation)

Type: kshetra

Scene: A symbolic animal with growing horns alongside a growing body; beside it, a wealthy householder’s treasure pile grows, and a shadowy figure of craving grows larger—contrasted with a content pilgrim carrying minimal belongings.

T
tṛṣṇā
V
vitta

FAQs

Accumulation without contentment feeds further craving; dharma requires governing wealth with restraint and generosity.

This verse is a general moral teaching within the Tīrthamāhātmya narrative; it does not name a specific tīrtha.

None explicitly; the verse supports the broader puranic ideal of dāna and aparigraha (non-hoarding).