Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 24

तथा मे संख्यया हीनं धान्यं गोजाविकं महत् । भविष्यति कथं हीनं मयाभीष्टैस्तु रक्षितम्

tathā me saṃkhyayā hīnaṃ dhānyaṃ gojāvikaṃ mahat | bhaviṣyati kathaṃ hīnaṃ mayābhīṣṭaistu rakṣitam

So werden auch meine großen Vorräte—Getreide, Rinder sowie Herden von Ziegen und Schafen—an Zahl geringer werden. Wie kann das, was von mir und meinen Vertrauten behütet wurde, so geschmälert werden?

तथाlikewise
तथा:
Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण
मेmy
मे:
Shashthi-sambandha (Possessor/षष्ठी)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), एकवचन (Singular)
संख्ययाby number/count
संख्यया:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootसंख्या (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), एकवचन (Singular)
हीनम्deficient
हीनम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootहीन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (Nom/Acc), एकवचन (Singular); विशेषण
धान्यम्grain
धान्यम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootधान्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (Nom/Acc), एकवचन (Singular)
गोजाविकम्of cattle and sheep/goats
गोजाविकम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootगो + जाविक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (Nom/Acc), एकवचन (Singular); विशेषण; अर्थः: गो-सम्बन्धि च अजाविक-सम्बन्धि च (cattle-and-sheep/goat related)
महत्great/large
महत्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootमहत् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (Nom/Acc), एकवचन (Singular); विशेषण
भविष्यतिwill become/will be
भविष्यति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलृट्-लकार (Simple Future), प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन (Singular), परस्मैपद
कथम्how?
कथम्:
Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootकथम् (अव्यय)
Formअव्यय; प्रश्नवाचक-क्रियाविशेषण (interrogative adverb: how?)
हीनम्deficient
हीनम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootहीन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (Nom/Acc), एकवचन (Singular); विशेषण
मयाby me
मया:
Kartr-karana (Agent-instrumental/कर्ता-करण)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formतृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), एकवचन (Singular)
अभीष्टैःwith desired (means/arrangements)
अभीष्टैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeAdjective
Rootअभीष्ट (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), बहुवचन (Plural); विशेषण
तुbut/indeed
तु:
Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (particle)
रक्षितम्protected
रक्षितम्:
Visheshya (Qualified noun/विशेष्य)
TypeAdjective
Rootरक्ष् (धातु) (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle, क्त), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (Nom/Acc), एकवचन (Singular)

Unnamed king (rājā) lamenting consequences of a curse (śāpa)

Scene: Granaries and cattle-pens appear in the mind’s eye: heaps of grain, cows and small ruminants; the king fears their dwindling despite prior safeguarding.

V
Vasiṣṭha (implied by later verses)
V
Vāsiṣṭhas (implied by later verses)

FAQs

Material abundance (grain and cattle) is not ultimate; it can fade when dharma is disrupted and destiny turns.

Not specified in this verse; it functions as narrative context within the larger tīrtha-glorification chapter.

None directly; the verse is descriptive and reflective, not prescriptive.