Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 14

देवास्तस्या भयान्नष्टा मर्त्येषु प्रतिमां गताः । भक्तानां मानसं भावं पूरयन्तः सुसंस्थिताः

devāstasyā bhayānnaṣṭā martyeṣu pratimāṃ gatāḥ | bhaktānāṃ mānasaṃ bhāvaṃ pūrayantaḥ susaṃsthitāḥ

Aus Furcht vor ihr verschwanden die Götter und gingen in Bildnisse unter den Sterblichen ein. Dort fest gegründet, erfüllen sie die Herzenswünsche der Verehrer.

देवाःthe gods
देवाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
तस्याःof her
तस्याः:
Shashthi-Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन
भयात्from fear
भयात्:
Apadana (Source/अपादान)
TypeNoun
Rootभय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (अपादान/Ablative), एकवचन
नष्टाःvanished/disappeared
नष्टाः:
Kartṛ-visheshana (Subject qualifier/कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootनश् (धातु) → नष्ट (कृदन्त, क्त/PPP)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; ‘नष्ट’ = विनष्ट/अदृश्यभूत
मर्त्येषुamong mortals
मर्त्येषु:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootमर्त्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण/Locative), बहुवचन
प्रतिमाम्an image/form
प्रतिमाम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootप्रतिमा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
गताःhaving gone (assumed)
गताः:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootगम् (धातु) → गत (कृदन्त, क्त/PPP)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; क्त-प्रत्ययान्त (having gone)
भक्तानाम्of devotees
भक्तानाम्:
Shashthi-Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootभक्त (प्रातिपदिक; भज् धातु → भक्त, क्त/PPP)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन
मानसम्mental
मानसम्:
Visheshana (Adjective/विशेषण)
TypeAdjective
Rootमानस (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; ‘मानसं भावम्’ इत्यत्र विशेषण
भावम्feeling/intention
भावम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootभाव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
पूरयन्तःfulfilling
पूरयन्तः:
Kartṛ-kriya-visheshana (Concomitant action/सहक्रिया)
TypeVerb
Rootपूरय् (धातु; पूर्/पॄ + णिच्) → पूरयन्त् (वर्तमान कृदन्त, शतृ)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; शतृ-प्रत्ययान्त वर्तमानकर्तरि कृदन्त (present active participle)
सुसंस्थिताःwell-established/firmly situated
सुसंस्थिताः:
Kartṛ-visheshana (Subject qualifier/कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootसु + संस्थित (प्रातिपदिक; स्था धातु → स्थित, उपसर्गसमास)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; क्त-प्रत्ययान्त; ‘सु’ उपसर्ग/उपपदेन विशेषित

Narrator (contextual)

Type: kshetra

Scene: A sacred precinct where frightened devas ‘enter’ consecrated images among mortals; devotees stand with folded hands as the mūrtis radiate presence, suggesting the gods are firmly established and granting boons.

D
Deva
P
Pratimā (icon/image)
B
Bhakta (devotee)

FAQs

Divine presence becomes stable and approachable through sacred forms, responding to sincere devotion.

No single tīrtha is named in the verse; it broadly supports tīrtha/temple devotion within the chapter’s māhātmya.

Implicit endorsement of pratimā worship: approaching the deity in icon-form with devotion so that one’s inner prayer is fulfilled.