Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 45

तेषामप्यक्षया लोकाश्चातुर्मास्येऽधिकं फलम् । एकादश्या धूपदानं कर्तव्यं यतये हरौ

teṣāmapyakṣayā lokāścāturmāsye'dhikaṃ phalam | ekādaśyā dhūpadānaṃ kartavyaṃ yataye harau

Auch für sie sind die erlangten Welten unvergänglich; und während des Cāturmāsya ist die Frucht noch größer. Am Ekādaśī, o Asket, soll man Hari Weihrauch darbringen.

तेषाम्of them
तेषाम्:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, षष्ठी (6th/षष्ठी), बहुवचन — genitive plural ‘of them’
अपिalso
अपि:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय — अवधान/समुच्चयार्थक (particle ‘also/even’)
अक्षयाःimperishable
अक्षयाः:
Visheshana (Adjective/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअक्षय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन — nominative plural; qualifies ‘lokāḥ’
लोकाःworlds, realms
लोकाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootलोक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन — nominative plural
चातुर्मास्येin the Cāturmāsya period
चातुर्मास्ये:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootचातुर्मास्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन — locative singular
अधिकम्greater, more
अधिकम्:
Visheshana (Adjective/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअधिक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन — used adverbially ‘more/exceeding’; agrees with ‘phalam’ (acc./nom. sg.)
फलम्fruit, result
फलम्:
Karta (Predicate nominal/कर्ता)
TypeNoun
Rootफल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन — nominative/accusative singular; ‘result’
एकादश्याon Ekadashi
एकादश्या:
Adhikarana (Time-locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootएकादशी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन — locative singular; ‘on Ekādaśī’
धूपदानम्offering of incense
धूपदानम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootधूप (प्रातिपदिक) + दान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन — nominative/accusative singular; समास: धूप-दान (तत्पुरुष) ‘offering of incense’
कर्तव्यम्should be done
कर्तव्यम्:
Kriya (Obligation predicate/क्रिया)
TypeAdjective
Root√कृ (धातु) + तव्यत् (कृत्प्रत्यय)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन — gerundive (obligatory) ‘to be done’; impersonal obligation
यतयेfor the ascetic
यतये:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootयति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी (4th/चतुर्थी), एकवचन — dative singular ‘for the ascetic’
हरौin/unto Hari
हरौ:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootहरि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन — locative singular; ‘in/unto Hari’ (as deity addressed)

Skanda (deduced)

Type: kshetra

Listener: yati (ascetic)

Scene: An ascetic devotee offers fragrant incense before a Viṣṇu image on Ekādaśī; monsoon Cāturmāsya ambience, temple lamps dim, devotees in quiet restraint.

C
Cāturmāsya
E
Ekādaśī
H
Hari

FAQs

Even small devotional acts, when aligned with sacred times like Cāturmāsya and Ekādaśī, are believed to yield enduring spiritual results.

The verse functions as a vrata-and-dāna instruction within the tirtha-mahātmya setting; no single site is specified in this line.

Offer dhūpa (incense) to Hari specifically on Ekādaśī, with heightened merit during Cāturmāsya.