Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 3

शांतात्मा नियमोपेतश्चकार सुमहत्तपः । तस्यैवं वर्तमानस्य वानप्रस्थस्य चाश्रमे

śāṃtātmā niyamopetaścakāra sumahattapaḥ | tasyaivaṃ vartamānasya vānaprasthasya cāśrame

Mit ruhiger Seele und von Gelübden getragen vollbrachte er große Askese. Während jener Vānaprastha so in seinem Āśrama lebte—

शान्तात्माone whose self is calm
शान्तात्मा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootशान्त (कृदन्त/विशेषण) + आत्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; कर्मधारय-समासः (शान्तः आत्मा यस्य)
नियमोपेतःendowed with disciplines
नियमोपेतः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootनियम (प्रातिपदिक) + उपेत (कृदन्त, √इ (इण्) + उपसर्ग उप)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; तत्पुरुष-समासः (नियमैः उपेतः)
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)
चकारdid/performed
चकार:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√कृ (डुकृञ् करणे)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्
सुमहत्very great
सुमहत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootसु (अव्यय-उपसर्गवत्) + महत् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; कर्मधारय-समासः (सुमहत् = अतिमहत्)
तपःausterity, penance
तपः:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतपस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
तस्यof him
तस्य:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th), एकवचन
एवंthus
एवं:
Kriya-vishesana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formप्रकारवाचक-अव्यय (adverb of manner)
वर्तमानस्यof (him) living/being
वर्तमानस्य:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootवर्तमान (कृदन्त, √वृत् (वृत्तौ) शतृ)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th), एकवचन; वर्तमान-शतृ-प्रत्यय (present participle)
वानप्रस्थस्यof the forest-dweller (vānaprastha)
वानप्रस्थस्य:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootवानप्रस्थ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th), एकवचन
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)
आश्रमेin the hermitage
आश्रमे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootआश्रम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन

Sūta (continuing narration)

Type: kshetra

Scene: A serene forest hermitage: a calm ascetic seated in meditation with water-pot and staff; kusa-grass hut; sacred fire; deer and birds nearby; the atmosphere of disciplined quiet.

M
Mṛkaṇḍu

FAQs

Self-restraint (niyama) and austerity (tapas) are portrayed as the inner engines that consecrate a place and elevate a life.

The āśrama region near Camatkārapura remains the narrative setting; the tīrtha framing is developed in subsequent verses.

General observance of niyamas and tapas is implied; no named vow, bath, or offering is specified.