Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 47

ब्राह्मण्युवाच । अहं सख्या समं याता ह्यनया राजकन्यया । तपोऽर्थे तव पादांते तद्ब्रूहि तपसो विधिम्

brāhmaṇyuvāca | ahaṃ sakhyā samaṃ yātā hyanayā rājakanyayā | tapo'rthe tava pādāṃte tadbrūhi tapaso vidhim

Die Brāhmaṇī sprach: „Ich bin mit meiner Freundin, dieser Königstochter, zu deinen Füßen gekommen um des Tapas willen. Darum sage uns die rechte Weise des Tapas.“

ब्राह्मणीthe Brahmin woman
ब्राह्मणी:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootbrāhmaṇī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन — संबोधन-प्रायः (speaker tag)
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (Perfect/परोक्शभूत), प्रथमपुरुष, एकवचन
अहम्I
अहम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम, प्रथमा (1st), एकवचन
सख्याwith (my) female friend
सख्या:
Sahakari (Associate/सहकारी)
TypeNoun
Rootसखी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd/करण), एकवचन
समम्together
समम्:
Kriya-visheshana (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootसम (प्रातिपदिक)
Formअव्यय — क्रियाविशेषण (adverb)
याता(have) come/gone
याता:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootया (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; कर्तरि-प्रयोगे ‘gone/come’
हिindeed
हि:
Sambandha-bodhaka (Emphasis/connection)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formअव्यय — निपात (particle)
अनयाwith this (woman)
अनया:
Sahakari (Associate/सहकारी)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd), एकवचन
राजकन्ययाwith the princess
राजकन्यया:
Sahakari (Associate/सहकारी)
TypeNoun
Rootराज + कन्या (प्रातिपदिके)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (राज्ञः कन्या)
तपःof austerity
तपः:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतपस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/सम्बन्ध), एकवचन (अर्थे इत्यनेन सह)
अर्थेfor the sake (in the purpose)
अर्थे:
Adhikarana (Locus/Purpose context)
TypeNoun
Rootअर्थ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/अधिकरण), एकवचन
तवyour
तव:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formमध्यमपुरुष-सर्वनाम, षष्ठी (6th), एकवचन
पादान्तेat (your) feet
पादान्ते:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeNoun
Rootपाद + अन्त (प्रातिपदिके)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (पादस्य अन्तः)
तत्that
तत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन
ब्रूहिtell (me)
ब्रूहि:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootब्रू (धातु)
Formलोट् (Imperative/आज्ञार्थ), मध्यमपुरुष, एकवचन
तपसःof austerity
तपसः:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतपस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th), एकवचन
विधिम्the method/rule
विधिम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootविधि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन

Brāhmaṇī

Type: kshetra

Listener: Bhartṛyajña

Scene: A brāhmaṇī, accompanied by a princess-friend, stands with folded hands at the feet of the sage Bhartṛyajña, requesting instruction in tapas.

B
Brāhmaṇī
R
Rājakanyā

FAQs

Approaching the wise with humility and seeking a correct method (vidhi) is essential for tapas to become dharmic and fruitful.

The context is a tīrtha-focused chapter, but this particular verse does not name the site; it emphasizes approaching a revered teacher at a sacred setting.

The request is for ‘tapas-vidhi’ (rules of austerity); the specific prescriptions follow in subsequent verses.