Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 46

कस्यचित्क्वापि मर्त्यस्य तिर्यग्योनिग तस्य च । क्रीडंति नकुलाः सर्पैर्मार्जाराः सह मूषकैः

kasyacitkvāpi martyasya tiryagyoniga tasya ca | krīḍaṃti nakulāḥ sarpairmārjārāḥ saha mūṣakaiḥ

Irgendwo, für einen bestimmten Sterblichen—und ebenso für jene, die in tierischer Geburt sind—spielen Mungos mit Schlangen und Katzen mit Mäusen.

कस्यचित्of someone
कस्यचित्:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन; अनिश्चित-सम्बन्ध (of some)
क्वापिsomewhere
क्वापि:
Avyaya (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootक्व (अव्यय) + अपि (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक-अव्यय (locative adverb) + अव्यय 'अपि' (emphasis/indefiniteness)
मर्त्यस्यof a mortal
मर्त्यस्य:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootमर्त्य (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन; सम्बन्ध (of a mortal)
तिर्यग्योनिगःan animal-born being
तिर्यग्योनिगः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतिर्यक् + योनि + ग (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः तत्पुरुषः (तिर्यग्योनौ गः = one who goes/ is born in an animal womb)
तस्यof him/of that
तस्य:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन; सम्बन्ध (of him/that)
and
:
Avyaya (Conjunction/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय-निपात (conjunction)
क्रीडन्तिplay, sport
क्रीडन्ति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootक्रीड् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष, बहुवचन
नकुलाःmongooses
नकुलाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootनकुल (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; कर्ता
सर्पैःwith snakes
सर्पैः:
Sahakari (Association/सह)
TypeNoun
Rootसर्प (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; सहकारक/सहयोग (with whom)
मार्जाराःcats
मार्जाराः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमार्जार (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; कर्ता (co-subject)
सहtogether with
सह:
Avyaya (Association marker/सह)
TypeIndeclinable
Rootसह (अव्यय)
Formअव्यय; सहार्थक-उपसर्गसदृश (preposition-like indeclinable)
मूषकैःwith mice
मूषकैः:
Sahakari (Association/सह)
TypeNoun
Rootमूषक (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; सहकारक (with whom)

Unspecified narrator voice (Purāṇic narration within Nāgarakhaṇḍa)

Type: kshetra

Scene: A wondrous peaceful grove near a tīrtha: mongooses frolic with serpents; cats sit calmly with mice; a human pilgrim watches in astonishment, hands folded, sensing the kṣetra’s power.

FAQs

A powerful tīrtha-field and accumulated tapas can pacify even innate hostility, symbolizing the conquest of inner enmity (rāga-dveṣa).

The excerpt signals a tīrtha’s extraordinary influence, but the specific place-name is not stated in this verse alone.

None; it describes a sign (lakṣaṇa) of sanctity—natural enemies behaving without violence.