Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 127

एतस्मिन्नंतरे सर्वे तस्य वाक्यप्रणोदिताः । उत्थिता ऋत्विजो ये च स्वानि स्थानानि भेजिरे । ततः प्रववृते यज्ञः सपुनर्द्विजसत्तमाः । कुर्वता यज्ञकर्माणि होमपूर्वाणि यानि च

etasminnaṃtare sarve tasya vākyapraṇoditāḥ | utthitā ṛtvijo ye ca svāni sthānāni bhejire | tataḥ pravavṛte yajñaḥ sapunardvijasattamāḥ | kurvatā yajñakarmāṇi homapūrvāṇi yāni ca

Inzwischen erhoben sich alle, von seinen Worten angetrieben; und die ṛtvij nahmen ihre jeweiligen Sitze ein. Dann begann das yajña von neuem, als die Besten der Zweimalgeborenen die Opferpflichten wieder aufnahmen, beginnend mit dem homa, den Feueropfern, und den darauf folgenden Riten.

एतस्मिन्in this
एतस्मिन्:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन (Singular); सर्वनाम
अन्तरेin the interval/meanwhile
अन्तरे:
Adhikarana (Time/अधिकरण)
TypeNoun
Rootअन्तर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन (Singular)
सर्वेall
सर्वे:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; विशेषण
तस्यof him/his
तस्य:
Sambandha (Genitive relation)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), एकवचन; सर्वनाम
वाक्यप्रणोदिताःurged by (his) words
वाक्यप्रणोदिताः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootवाक्य (प्रातिपदिक) + प्र-णुद् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formतत्पुरुष-समास (वाक्येन प्रणोदिताः), भूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; विशेषण
उत्थिताःhaving risen
उत्थिताः:
Karta (Implied subject)
TypeAdjective
Rootउत्-स्था (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; विशेषण/कर्मणि-भाव
ऋत्विजःthe priests
ऋत्विजः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootऋत्विज् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
येwho
ये:
Karta (Relative subject)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; सम्बन्ध-सर्वनाम (relative pronoun)
and
:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
स्वानिtheir own
स्वानि:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootस्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), बहुवचन; विशेषण
स्थानानिplaces/positions
स्थानानि:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootस्थान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन
भेजिरेtook/occupied
भेजिरे:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootभज् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष (3rd person), बहुवचन, आत्मनेपद
ततःthen/thereupon
ततः:
Kriya-visheshana (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय (adverb of sequence)
प्रववृतेcommenced/started
प्रववृते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र-√वृत् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष, एकवचन, आत्मनेपद
यज्ञःthe sacrifice
यज्ञः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयज्ञ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
सपुनर्द्विजसत्तमाःalong with the best of the twice-born (brahmins) again
सपुनर्द्विजसत्तमाः:
Sahakari (Associative/सहकारी)
TypeNoun
Rootस (अव्यय/उपसर्गार्थ) + पुनः (अव्यय) + द्विज (प्रातिपदिक) + सत्तम (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (द्विजानां सत्तमाः) पूर्वे 'सपुनः' इति अव्यय-सम्बन्धः; पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
कुर्वताम्of those performing
कुर्वताम्:
Sambandha (Genitive relation)
TypeVerb
Rootकृ (धातु) + शतृ (कृदन्त)
Formवर्तमानकृदन्त (Present active participle/शतृ), पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), बहुवचन; 'कुर्वताम्' = of those who are performing
यज्ञकर्माणिsacrificial acts/rites
यज्ञकर्माणि:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootयज्ञ (प्रातिपदिक) + कर्म (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (यज्ञस्य कर्माणि), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन
होमपूर्वाणिpreceded by oblations (homa)
होमपूर्वाणि:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootहोम (प्रातिपदिक) + पूर्व (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (होमः पूर्वः येषाम्), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; विशेषण
यानिwhich
यानि:
Anuyogi (Relative connector)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; सम्बन्ध-सर्वनाम (relative)
and
:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)

Narrator (contextual; likely Sūta/Lomaharṣaṇa in a tīrtha-māhātmya narration)

Type: kshetra

Scene: At Pulastya’s urging, priests rise and take their assigned seats around the vedi; the fire is rekindled/brightened; offerings begin—ladles pouring ghee, smoke spiraling upward as devas look on.

ṛtvij
Y
yajña
H
homa

FAQs

Dharma is upheld through orderly, properly conducted ritual action—guided by right instruction and executed with discipline.

The verse sits within the Nāgarakhaṇḍa Tīrthamāhātmya frame; the specific tīrtha is not named in this single verse snippet.

The resumption of yajña-karmas beginning with homa (fire-offerings) performed by the officiating ṛtviks.