Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 31

शेषा वै लक्ष्यमासाद्य निःश्वस्य प्रस्वपन्ति च । दुःखार्ता न लभन्ति स्म ताश्च निद्रां पराभवात्

śeṣā vai lakṣyamāsādya niḥśvasya prasvapanti ca | duḥkhārtā na labhanti sma tāśca nidrāṃ parābhavāt

Die übrigen, nachdem sie ihr Ziel erreicht haben, seufzen und legen sich nieder; doch von Kummer gequält erlangen sie keinen wirklichen Schlaf, wegen ihrer Niederlage.

śeṣāḥthe remaining (ones)
śeṣāḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootśeṣa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः (Nominative), बहुवचनम् (Plural)
vaiindeed
vai:
Sambandha/Discourse particle
TypeIndeclinable
Rootvai (अव्यय)
Formनिपातः (emphatic particle)
lakṣyamthe goal/target
lakṣyam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootlakṣya (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः (Accusative), एकवचनम् (Singular)
āsādyahaving reached
āsādya:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial to main verb)
TypeVerb
Rootā√sad (धातु) + ल्यप् (absolutive)
Formक्त्वान्त/ल्यपन्त (Absolutive/Gerund), अव्ययभावः; ‘आसाद्य’ = having reached/attained
niḥśvasyahaving sighed
niḥśvasya:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial)
TypeVerb
Rootniḥ√śvas (धातु) + ल्यप् (absolutive)
Formक्त्वान्त/ल्यपन्त (Absolutive/Gerund), अव्ययभावः; ‘निःश्वस्य’ = having sighed
prasvapantithey fall asleep
prasvapanti:
Kriyā (Main action)
TypeVerb
Rootpra√svap (धातु)
Formलट्-लकारः (Present), प्रथमपुरुषः (3rd person), बहुवचनम् (Plural), परस्मैपदम्
caand
ca:
Connector
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्ययम् (conjunction)
duḥkha-ārtāḥafflicted with sorrow
duḥkha-ārtāḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootduḥkha (प्रातिपदिक) + ārta (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समासः (दुःखेन आर्ताः = afflicted by sorrow); पुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्
nanot
na:
Negation
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
Formनिषेध-अव्ययम् (negation particle)
labhantithey obtain
labhanti:
Kriyā (Main action)
TypeVerb
Root√labh (धातु)
Formलट्-लकारः (Present), प्रथमपुरुषः, बहुवचनम्, आत्मनेपदम्
smaindeed/then (in past narration)
sma:
Discourse/tense particle
TypeIndeclinable
Rootsma (अव्यय)
Formस्म-निपातः (past/continuative particle; often with present forms to indicate past)
tāḥthose (women)
tāḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम् (Pronoun: those women)
caand
ca:
Connector
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्ययम् (conjunction)
nidrāmsleep
nidrām:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootnidrā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः (Accusative), एकवचनम्
parābhavātfrom defeat/being overcome
parābhavāt:
Hetu/Apādāna (Cause/Source)
TypeNoun
Rootparābhava (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, पञ्चमी-विभक्तिः (Ablative), एकवचनम्

Unspecified narrator (contextual narration within Nāgarakhaṇḍa Tīrthamāhātmya)

Scene: A group of weary figures, having ‘reached their target’, collapse with heavy sighs; despite lying down, their faces show unrest and defeat, eyes half-open in sleepless sorrow.

FAQs

A disturbed mind cannot rest; envy and the sense of loss destroy peace more than external circumstances do.

No specific sacred site is named in this verse.

None; this is psychological and moral description.