Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 27

संप्राप्स्यति परां पूजां पृथिव्यां नवमं कुलम् । अद्यप्रभृति तत्तोयं नागतीर्थमिति स्मृतम्

saṃprāpsyati parāṃ pūjāṃ pṛthivyāṃ navamaṃ kulam | adyaprabhṛti tattoyaṃ nāgatīrthamiti smṛtam

Das neunte Geschlecht wird auf Erden höchste Ehre erlangen. Von diesem Tage an wird jenes Wasser als „Nāga-tīrtha“ in Erinnerung gehalten.

संप्राप्स्यतिwill attain/receive
संप्राप्स्यति:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootसम् + प्र + आप् (धातु)
Formलृट् (Simple Future), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन, परस्मैपद
पराम्supreme
पराम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootपरा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (Accusative), एकवचन; विशेषण (qualifies पूजाम्)
पूजाम्worship/honour
पूजाम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपूजा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (Accusative), एकवचन
पृथिव्याम्on earth
पृथिव्याम्:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootपृथिवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (Locative), एकवचन
नवमम्ninth
नवमम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootनवम (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (Nom./Acc.), एकवचन; विशेषण (qualifies कुलम्)
कुलम्the family/lineage
कुलम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकुल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (Nominative), एकवचन
अद्यप्रभृतिfrom today onward
अद्यप्रभृति:
Kriya-visheshana (Temporal adverb/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootअद्य + प्रभृति (अव्यय)
Formअव्यय (कालवाचक: from today onwards)
तत्that
तत्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (Nom./Acc.), एकवचन; विशेषण (qualifies तोयम्)
तोयम्water
तोयम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतोय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (Nominative), एकवचन
नागतीर्थम्Nāga-tīrtha (serpent sacred ford)
नागतीर्थम्:
Samjna (Predicate nominative/name/संज्ञा)
TypeNoun
Rootनाग + तीर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (Nom./Acc.), एकवचन; नाम (appellative)
इतिthus/as
इति:
Sambandha (Quotation marker/निपात)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय (उद्धरण/quotative particle)
स्मृतम्is known/called
स्मृतम्:
Kriya (Predicative verbal/क्रिया)
TypeVerb
Rootस्मृ (धातु) → स्मृत (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (क्त), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (Nominative), एकवचन; कर्मणि प्रयोगे विधेय—‘is called/remembered’

Unspecified (etiological naming within the māhātmya)

Tirtha: Nāga-tīrtha

Type: tirtha

Listener: Pilgrimage-inquirer (frame not in excerpt)

Scene: A ritual moment of proclamation: sages/devotees declare the water ‘Nāga-tīrtha’; a banner/inscription motif appears; the ninth lineage is shown receiving public honor and ceremonial pūjā.

N
Nāgatīrtha

FAQs

A tīrtha’s sanctity is preserved through remembrance and right naming; sacred waters become living dharma through tradition.

Nāgatīrtha—specifically its holy water, formally designated in this verse.

No direct prescription; it establishes the tīrtha-name and sanctity of its waters, implying worship and bathing as customary.