Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 55

सूत उवाच । एवमुक्ता च सा तेन वसिष्ठेन महात्मना । स्थिता तत्रैव सा देवी तस्य वाक्येन तत्क्षणात्

sūta uvāca | evamuktā ca sā tena vasiṣṭhena mahātmanā | sthitā tatraiva sā devī tasya vākyena tatkṣaṇāt

Sūta sprach: So von dem großherzigen Vasiṣṭha angesprochen, blieb die Devī in eben jenem Augenblick dort an Ort und Stelle, durch die Macht seines Wortes.

sūtaḥSūta
sūtaḥ:
Karta (Speaker/subject)
TypeNoun
Rootsūta (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
uvācasaid
uvāca:
Kriyā (Action)
TypeVerb
Rootvac (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
evamthus
evam:
Kriyāviśeṣaṇa (Manner)
TypeIndeclinable
Rootevam (अव्यय)
Formअव्यय (प्रकारवाचक)
uktāaddressed/spoken to
uktā:
Viśeṣaṇa (Qualifier of sā)
TypeAdjective
Rootvac (धातु) + kta (कृत् प्रत्यय)
Formकृदन्त (क्त-प्रत्ययान्त), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; कर्मणि — ‘having been spoken to’
caand
ca:
Samuccaya (Conjunction)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय (समुच्चय)
she
:
Karta (Subject)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; सर्वनाम
tenaby him
tena:
Karaṇa (Agent in passive / instrument)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd), एकवचन; सर्वनाम
vasiṣṭhenaby Vasiṣṭha
vasiṣṭhena:
Karaṇa (Agent in passive)
TypeNoun
Rootvasiṣṭha (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd), एकवचन
mahātmanāby the great-souled one
mahātmanā:
Viśeṣaṇa/Karaṇa (Qualifier of agent)
TypeNoun
Rootmahā-ātman (प्रातिपदिक)
Formसमासः (कर्मधारय) = महा + आत्मन्; पुंलिङ्ग, तृतीया (3rd), एकवचन; विशेषण-रूपेण (वसिष्ठेन)
sthitāstood/remained
sthitā:
Kriyā (State)
TypeVerb
Rootsthā (धातु) + kta (कृत् प्रत्यय)
Formकृदन्त (क्त-प्रत्ययान्त), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; भूतकालिक-क्रियाविशेष (finite sense)
tatrathere
tatra:
Deśa-adhikaraṇa (Locative)
TypeIndeclinable
Roottatra (अव्यय)
Formअव्यय (देशवाचक)
evaindeed
eva:
Avadhāraṇa (Emphasis)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
Formअव्यय (अवधारण)
she
:
Karta (Subject)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; सर्वनाम
devīthe goddess
devī:
Karta (Apposition)
TypeNoun
Rootdevī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
tasyahis
tasya:
Sambandha (Genitive relation)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th), एकवचन; सर्वनाम
vākyenaby the word/command
vākyena:
Karaṇa (Instrument/means)
TypeNoun
Rootvākya (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd), एकवचन
tat-kṣaṇātimmediately
tat-kṣaṇāt:
Kāla-adhikaraṇa (Temporal)
TypeIndeclinable
Roottad (सर्वनाम) + kṣaṇa (प्रातिपदिक)
Formसमासः (तत्पुरुष) = तत् + क्षण; पञ्चमी (5th), एकवचन; अव्ययवत् प्रयोगः = ‘immediately’

Sūta

Tirtha: Dhārā Devī-sthāna

Type: kshetra

Scene: Sūta narrates as the Devī, upon Vasiṣṭha’s words, becomes still and established; a subtle visual of the place ‘settling’—light concentrating at the shrine center.

S
Sūta
V
Vasiṣṭha
D
Devī

FAQs

The sanctity of a place is established and sustained by divine assent and the realized speech of sages.

The locale of the Devī’s abiding presence within the Hāṭakeśvara-kṣetra / Dhārotpatti Māhātmya frame.

No new rite is prescribed here; it confirms the Devī’s immediate residence at the site as the basis for later worship and benefits.