Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 15

Devanagari script

आससादाश्रमं पुण्यं वसिष्ठस्य महात्मनः । वसिष्ठोऽपि समालोक्य विश्वामित्रं नृपो त्तमम्

Transliteration

āsasādāśramaṃ puṇyaṃ vasiṣṭhasya mahātmanaḥ | vasiṣṭho'pi samālokya viśvāmitraṃ nṛpo ttamam

Translation

Er gelangte zur heiligen Āśrama des großherzigen Vasiṣṭha; und auch Vasiṣṭha, als er Viśvāmitra erblickte—den Vorzüglichsten der Könige—

Word by Word

• आससाद: reached/approached
• आससाद: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: सद् (धातु)
• Form: लिट् (Perfect), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः, एकवचनम्

• आश्रमम्: hermitage
• आश्रमम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: आश्रम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गः, द्वितीया, एकवचनम्

• पुण्यम्: holy
• पुण्यम्: Karma (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: पुण्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गः, द्वितीया, एकवचनम्; विशेषणम्

• वसिष्ठस्य: of Vasiṣṭha
• वसिष्ठस्य: Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: वसिष्ठ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गः, षष्ठी (6th case), एकवचनम् (genitive singular)

• महात्मनः: of the great-souled (sage)
• महात्मनः: Sambandha (Apposition/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: महत् (प्रातिपदिक) + आत्मन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गः, षष्ठी, एकवचनम्; कर्मधारय-समासः

• वसिष्ठः: Vasiṣṭha
• वसिष्ठः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: वसिष्ठ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गः, प्रथमा, एकवचनम्

• अपि: also
• अपि: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: अव्ययम्; अवधान/समुच्चयार्थक-निपात (also/even)

• समालोक्य: having seen
• समालोक्य: Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
• Type: Verb
• Root: सम् + आलोक् (धातु)
• Form: क्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययभावः

• विश्वामित्रम्: Viśvāmitra
• विश्वामित्रम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: विश्वामित्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गः, द्वितीया, एकवचनम्

• नृपोत्तमम्: the best of kings
• नृपोत्तमम्: Karma (Apposition/कर्म)
• Type: Noun
• Root: नृप (प्रातिपदिक) + उत्तम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गः, द्वितीया, एकवचनम्; षष्ठी-तत्पुरुषः (नृपाणाम् उत्तमः)

Speaker

Narrator (contextual Purāṇic narrator; specific speaker not explicit in this verse)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Vasiṣṭhāśrama (as implied)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: dvijottama (addressed)

Visual Art Cues

Scene: Viśvāmitra arrives at a serene hermitage: thatched huts, sacred fire, deer roaming calmly; Vasiṣṭha notices the king approaching and prepares to receive him.

Characters & Entities

• Vasiṣṭha
• Viśvāmitra
• Vasiṣṭhāśrama

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

A holy āśrama is a refuge where worldly power meets spiritual authority, initiating transformation through dharma and guidance.

Which specific holy site (Tīrtha) is glorified here?

Vasiṣṭha’s sacred āśrama is highlighted as puṇya (holy), though the broader tīrtha name is not specified in this single verse.

What ritualistic prescription is mentioned?

No explicit rite; the focus is on approaching a sanctified hermitage.