Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 16

निजाश्रमे तु संप्राप्तं सानन्दं सम्मुखो ययौ । दत्त्वा तस्मै तदार्घ्यं च मधुपर्कं च भूभुजे

nijāśrame tu saṃprāptaṃ sānandaṃ sammukho yayau | dattvā tasmai tadārghyaṃ ca madhuparkaṃ ca bhūbhuje

Als er in seinem eigenen Āśrama eintraf, ging Vasiṣṭha ihm freudig entgegen, empfing ihn und reichte dem König das gebührende Arghya sowie das Madhuparka zur Begrüßung.

निजाश्रमेin his own hermitage
निजाश्रमे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootनिज (प्रातिपदिक) + आश्रम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, सप्तमी, एकवचनम्; तत्पुरुषः (निजः आश्रमः)
तुbut/indeed
तु:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्ययम्; विरोध/अवधारणार्थक-निपात (but/indeed)
संप्राप्तम्arrived
संप्राप्तम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeVerb
Rootसम् + प्राप् (धातु)
Formभूतकृदन्तः (क्त), पुंलिङ्गः, द्वितीया, एकवचनम्; (आगतम् इत्यर्थे)
सानन्दम्joyful/with delight
सानन्दम्:
Karma (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootस (प्रातिपदिक) + आनन्द (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, द्वितीया, एकवचनम्; तत्पुरुषः (आनन्देन सह)
सम्मुखःfacing (him)/to meet (him)
सम्मुखः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootसम् + मुख (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा, एकवचनम्; विशेषणम्
ययौwent
ययौ:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootया (धातु)
Formलिट् (Perfect), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः, एकवचनम्
दत्त्वाhaving given
दत्त्वा:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeVerb
Rootदा (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययभावः
तस्मैto him
तस्मै:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, चतुर्थी (4th case), एकवचनम् (dative singular); सर्वनाम
तत्that
तत्:
Karma (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गः, द्वितीया, एकवचनम्; सर्वनाम-विशेषणम्
अर्घ्यम्arghya-offering (water of respect)
अर्घ्यम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootअर्घ्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गः, द्वितीया, एकवचनम्
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्ययम्; समुच्चयार्थक-निपात
मधुपर्कम्madhuparka (honey-mixture offering)
मधुपर्कम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमधु (प्रातिपदिक) + पर्क (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, द्वितीया, एकवचनम्; तत्पुरुषः (मधुयुक्तः पर्कः)
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्ययम्; समुच्चयार्थक-निपात
भूभुजेto the king
भूभुजे:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootभूभुज् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, चतुर्थी, एकवचनम् (dative singular)

Narrator (contextual Purāṇic narrator; specific speaker not explicit in this verse)

Tirtha: Vasiṣṭhāśrama (implied)

Type: kshetra

Listener: dvijottama (addressed)

Scene: Vasiṣṭha steps forward with joy, welcoming Viśvāmitra; he offers arghya (water offering) and madhuparka (honey-milk-curd mixture) in ritual vessels, within a serene hermitage courtyard.

V
Vasiṣṭha
V
Viśvāmitra
A
Arghya
M
Madhuparka

FAQs

Atithi-dharma (honoring the guest) is a sacred practice that sanctifies the āśrama and upholds Purāṇic righteousness.

The sanctity of Vasiṣṭha’s āśrama is implicit; the verse praises the dharmic culture maintained at such holy abodes.

Offering arghya and madhuparka to a guest—standard dharmic hospitality rites.