Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 53

पतिर्धर्मस्य यो नित्यं परदाररतः कथम् । ईश्वरोऽपि कृतं भुंक्ते कर्मेत्याहुर्मनीषिणः

patirdharmasya yo nityaṃ paradārarataḥ katham | īśvaro'pi kṛtaṃ bhuṃkte karmetyāhurmanīṣiṇaḥ

Wie kann einer, der stets dem Dharma ergeben ist, nach der Frau eines anderen verlangen? Die Weisen sagen: Selbst der Herr muss die Frucht der Taten kosten—so ist das Gesetz des Karma.

पतिःlord/master
पतिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
धर्मस्यof dharma
धर्मस्य:
Sambandha (Genitive relation)
TypeNoun
Rootधर्म (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
यःwho
यः:
Karta (Relative subject)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (सम्बन्धक सर्वनाम)
नित्यम्always
नित्यम्:
Kriyā-viśeṣaṇa (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootनित्य (प्रातिपदिक)
Formक्रियाविशेषणरूपेण नपुंसक-एकवचन-द्वितीया (adverbial accusative)
परदाररतःattached to another's wife
परदाररतः:
Karta-samānādhikaraṇa (Subject complement)
TypeAdjective
Rootपर + दार + रत (प्रातिपदिक); समासः
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (परस्य दारेषु रतः)
कथम्how
कथम्:
Kriyā-viśeṣaṇa (Interrogative)
TypeIndeclinable
Rootकथम् (अव्यय)
Formप्रश्नार्थक-अव्यय (interrogative adverb)
ईश्वरःthe Lord
ईश्वरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootईश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
अपिeven/also
अपि:
Vākyālaṅkāra (Particle)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formनिपात (concessive/also)
कृतम्what is done; deed
कृतम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकृ (धातु) → कृत (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकृदन्त (क्त) नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; कर्मरूपेण
भुङ्क्तेenjoys/experiences
भुङ्क्ते:
Kriyā (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootभुज् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथम-पुरुष, एकवचन, आत्मनेपद
कर्मkarma
कर्म:
Karman/Viṣaya (Topic)
TypeNoun
Rootकर्मन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (उक्तिविषय)
इतिthus
इति:
Vākyopasaṃhāra (Quotation marker)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउक्त्यर्थक-अव्यय (quotative)
आहुःthey say
आहुः:
Kriyā (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootअह्/आह् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष, बहुवचन, परस्मैपद
मनीषिणःthe wise
मनीषिणः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमनीषिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन

Vṛndā (moral indictment within the narrative)

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra (contextual)

Type: kshetra

Listener: Rājā (frame) / Viṣṇu (in-scene)

Scene: Vṛndārikā delivers a pointed ethical aphorism: how can a dharma-devoted lord desire another’s wife? The sages’ maxim on karma is invoked.

V
Vṛndā
V
Viṣṇu
D
Dharma
K
Karma

FAQs

Dharma condemns paradāra-sevā (pursuit of another’s spouse), and karma functions as an inexorable moral order governing consequences.

The verse is embedded in a tīrtha-māhātmya chapter, but this line itself foregrounds dharma and karma rather than naming a particular pilgrimage spot.

None; it is a doctrinal statement about dharma and karmic fruition.