Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 52

रणे बद्धोऽसि येन त्वं जीवन्मुक्तः पितुर्गिरा । विविधैः सत्कृतो रत्नैर्युक्तं तस्य हृता वधूः

raṇe baddho'si yena tvaṃ jīvanmuktaḥ piturgirā | vividhaiḥ satkṛto ratnairyuktaṃ tasya hṛtā vadhūḥ

Derjenige, der dich in der Schlacht fesselte—obwohl du auf Geheiß deines Vaters lebend freigelassen wurdest—wurde später mit mancherlei Edelsteinen geehrt; und doch wurde ihm sogar seine angetraute Gattin geraubt.

रणेin battle
रणे:
Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootरण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन
बद्धःbound
बद्धः:
Karta-samānādhikaraṇa (Subject complement)
TypeAdjective
Rootबन्ध् (धातु) → बद्ध (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण
असिyou are
असि:
Kriyā (Copula/क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), मध्यम-पुरुष, एकवचन, परस्मैपद
येनby whom/whereby
येन:
Karaṇa (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), एकवचन
त्वम्you
त्वम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formमध्यम-पुरुष-सर्वनाम, प्रथमा, एकवचन
जीवन्मुक्तःliberated while living
जीवन्मुक्तः:
Karta-samānādhikaraṇa (Subject complement)
TypeAdjective
Rootजीवत् (कृदन्त) + मुक्त (कृदन्त); समासः
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मधारय-समास (जीवन् एव मुक्तः)
पितुःof (your) father
पितुः:
Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
गिराby the word/command
गिरा:
Karaṇa (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootगिर् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया, एकवचन
विविधैःwith various
विविधैः:
Karaṇa (Instrument/करण)
TypeAdjective
Rootविविध (प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, तृतीया, बहुवचन; विशेषण
सत्कृतःhonoured
सत्कृतः:
Karta-samānādhikaraṇa (Subject complement)
TypeAdjective
Rootसत् + कृ (धातु) → सत्कृत (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण
रत्नैःwith jewels
रत्नैः:
Karaṇa (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootरत्न (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन
युक्तम्endowed/connected
युक्तम्:
Karta-samānādhikaraṇa (Predicate to implied 'idam')
TypeAdjective
Rootयुज् (धातु) → युक्त (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकृदन्त (क्त), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषण (रत्नैः सह)
तस्यof him
तस्य:
Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, षष्ठी, एकवचन
हृताstolen/abducted
हृता:
Karta-samānādhikaraṇa (Subject complement)
TypeAdjective
Rootहृ (धातु) → हृत (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकृदन्त (क्त), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण
वधूःwife/bride
वधूः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootवधू (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

Vṛndā (in reproach/accusation, within the narrative)

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra (contextual)

Type: kshetra

Listener: Rājā (frame) / Viṣṇu (in-scene)

Scene: Vṛndārikā recounts injustice: the one who once bound Viṣṇu in battle is later honored with jewels, yet his wife is taken—an image of moral disorder.

V
Vṛndā
V
Viṣṇu

FAQs

Worldly honor and gifts cannot erase the adharma of violating another’s marriage; injustice ripens into suffering through karma.

This verse sits inside the Nāgarakhaṇḍa’s Tīrthamāhātmya framework; the immediate line emphasizes moral causality within the tīrtha-narrative rather than naming a distinct site in this snippet.

No explicit ritual (snāna, dāna, japa, vrata) is prescribed in this particular verse.