Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 34

Devanagari script

अथ दृष्ट्वा सहस्राक्षः सर्वे पापनरा भुवि । स्वर्गं यांति तथा मोक्षं प्राप्नुवन्ति च सम्मुखम्

Transliteration

atha dṛṣṭvā sahasrākṣaḥ sarve pāpanarā bhuvi | svargaṃ yāṃti tathā mokṣaṃ prāpnuvanti ca sammukham

Translation

Dann, beim Anblick Sahasrākṣas (Indra), gelangen alle sündigen Menschen auf Erden in den Himmel—ja, sie erlangen sogar unmittelbar die Befreiung, von Angesicht zu Angesicht.

Word by Word

• अथ: then
• अथ: Sambandha (Discourse marker)
• Type: Indeclinable
• Root: अथ (अव्यय)
• Form: अव्यय; अनुक्रम/आरम्भसूचक (then/now)

• दृष्ट्वा: having seen
• दृष्ट्वा: Purvakala-kriya (Prior action)
• Type: Indeclinable
• Root: √दृश् (धातु)
• Form: क्त्वान्त-अव्यय (gerund); पूर्वकाले कृत्य (having seen)

• सहस्राक्षः: the thousand-eyed one (Indra)
• सहस्राक्षः: Karta (Subject)
• Type: Noun
• Root: सहस्र-अक्ष (प्रातिपदिक; सहस्र + अक्ष)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (कर्ता), एकवचन; बहुव्रीहिः (यस्य सहस्रम् अक्षाणि सः)

• सर्वे: all
• सर्वे: Karta (Subject)
• Type: Noun
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन

• पापनराः: sinful men
• पापनराः: Karta (Subject)
• Type: Noun
• Root: पाप-नर (प्रातिपदिक; पाप + नर)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; कर्मधारयः (पापाः नराः)

• भुवि: on earth
• भुवि: Adhikarana (Location)
• Type: Noun
• Root: भू (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन

• स्वर्गम्: heaven
• स्वर्गम्: Karma (Goal/Object)
• Type: Noun
• Root: स्वर्ग (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (गति/कर्म), एकवचन

• यान्ति: go
• यान्ति: Kriya (Verb)
• Type: Verb
• Root: √या (धातु)
• Form: लट्-लकार (वर्तमान), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद

• तथा: likewise
• तथा: Sambandha (Connector)
• Type: Indeclinable
• Root: तथा (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चय/तुल्यत्व (also/likewise)

• मोक्षम्: liberation
• मोक्षम्: Karma (Object)
• Type: Noun
• Root: मोक्ष (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म/प्राप्तव्य), एकवचन

• प्राप्नुवन्ति: attain
• प्राप्नुवन्ति: Kriya (Verb)
• Type: Verb
• Root: प्र-√आप् (धातु)
• Form: लट्-लकार (वर्तमान), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद

• च: and
• च: Sambandha (Connector)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चय (and)

• सम्मुखम्: directly/in their presence
• सम्मुखम्: Kriya-vishesana (Adverbial)
• Type: Indeclinable
• Root: सम्मुख (प्रातिपदिक/अव्ययभाव)
• Form: अव्यय; क्रियाविशेषण (directly/in presence)

Speaker

Sūta (deduced from immediate narrative frame; explicit in 14.1)

Visual Art Cues

Scene: Indra (Sahasrākṣa) appears in divine splendor; sinners on earth behold him and are shown ascending toward svarga, while a few attain serene liberation ‘face to face’.

Characters & Entities

• Sahasrākṣa (Indra)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

The māhātmya style emphasizes extraordinary redemptive power—contact with a divine presence can overturn even heavy sin and grant exalted destinies.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The ongoing Acaleśvara-kṣetra/Camatkārapura narrative setting within Nāgara Khaṇḍa Tīrthamāhātmya.

What ritualistic prescription is mentioned?

No specific rite is prescribed here; the verse highlights the salvific effect of darśana (seeing/encountering the divine).