Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 82

लोहजंघ उवाच । किमर्थं न गता यूयं मया मुक्ता द्विजोत्तमाः । नाहं किंचिद्ग्रहीष्यामि युष्मदीयं कथंचन । कुटुंबार्थं यतस्तस्माद्व्रजध्वं स्वेच्छयाऽधुना

lohajaṃgha uvāca | kimarthaṃ na gatā yūyaṃ mayā muktā dvijottamāḥ | nāhaṃ kiṃcidgrahīṣyāmi yuṣmadīyaṃ kathaṃcana | kuṭuṃbārthaṃ yatastasmādvrajadhvaṃ svecchayā'dhunā

Lohajaṅgha sprach: „Warum seid ihr nicht fortgegangen, o Beste der Brāhmaṇas, obwohl ich euch freigelassen habe? Ich werde euch nichts nehmen, auf keinerlei Weise. Da es um eurer Haushalte willen ist, geht nun, wie es euch beliebt.“

लोहजङ्घःLohajaṅgha (proper name)
लोहजङ्घः:
Karta (Speaker/वक्ता)
TypeNoun
Rootलोह + जङ्घ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे; प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचन; कर्मधारयः (लोहवत् जङ्घा यस्य/लोहजङ्घः—नाम)
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Speech act/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (परोक्षभूत/Perfect); प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्
किमर्थम्why/for what reason
किमर्थम्:
Kriya-viseshana (Interrogative adverb/प्रश्न)
TypeIndeclinable
Rootकिम् (सर्वनाम) + अर्थ (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाव/प्रश्नार्थ अव्यय; ‘किम् अर्थम्’ = for what reason?
not
:
Sambandha (Negation particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय; निषेध (negation)
गताःgone
गताः:
Kriya (Predicative/क्रिया-भाव)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formभूतकृदन्त (क्त); पुंलिङ्गे; प्रथमा, बहुवचन; ‘you have gone’ (predicate participle)
यूयम्you (all)
यूयम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे; प्रथमा (1st/कर्ता), बहुवचन
मयाby me
मया:
Karta (Agent in passive sense/कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे; तृतीया (3rd/करण/कर्ता), एकवचन
मुक्ताःreleased/freed
मुक्ताः:
Karta (Subject-qualifier/कर्तृविशेषण)
TypeVerb
Rootमुच् (धातु)
Formभूतकृदन्त (क्त); पुंलिङ्गे; प्रथमा, बहुवचन; कर्मणि प्रयोगे ‘released (by me)’
द्विजोत्तमाःO best of Brahmins
द्विजोत्तमाः:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootद्विज + उत्तम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे; प्रथमा (1st/सम्बोधन-प्राय), बहुवचन; सम्बोधनार्थे प्रथमा; ‘द्विजानाम् उत्तमाः’ (genitive-tatpurusha)
not
:
Sambandha (Negation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय; निषेध
अहम्I
अहम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे; प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचन
किञ्चित्anything
किञ्चित्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे; द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन; अनिश्चित/अल्पार्थ (anything)
ग्रहीष्यामिI will take
ग्रहीष्यामि:
Kriya (Main action/क्रिया)
TypeVerb
Rootग्रह् (धातु)
Formलृट् (भविष्यत्/Future); उत्तमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्
युष्मदीयम्yours
युष्मदीयम्:
Karma (Object-qualifier/कर्मविशेषण)
TypeAdjective
Rootयुष्मद् + ईय (तद्धित-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे; द्वितीया (2nd), एकवचन; सम्बन्धवाचक विशेषण (belonging to you)
कथंचनin any manner (at all)
कथंचन:
Kriya-viseshana (Adverb/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootकथंचन (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकार/निषेध-बल (in any way/at all)
कुटुम्बार्थम्for (my) family’s sake
कुटुम्बार्थम्:
Hetu (Purpose/हेतु)
TypeIndeclinable
Rootकुटुम्ब + अर्थ (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाव; द्वितीया-समासः ‘कुटुम्बस्य अर्थम्’ = for the sake of family
यतःsince
यतः:
Hetu (Cause marker/हेतु)
TypeIndeclinable
Rootयतः (अव्यय)
Formअव्यय; हेत्वर्थ (since/because)
तस्मात्therefore
तस्मात्:
Hetu (Therefore/हेतु)
TypeIndeclinable
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formतस्मात् इति अव्ययीभूत-प्रयोगः; अपादानार्थ (therefore/from that reason)
व्रजध्वम्go
व्रजध्वम्:
Kriya (Command/क्रिया)
TypeVerb
Rootव्रज् (धातु)
Formलोट् (आज्ञार्थ/Imperative); मध्यमपुरुष, बहुवचन; आत्मनेपदम्
स्वेच्छयाby your own will
स्वेच्छया:
Karana (Manner/करण)
TypeNoun
Rootस्व + इच्छा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे; तृतीया (3rd/करण), एकवचन; ‘स्वस्य इच्छा’ (genitive-tatpurusha)
अधुनाnow
अधुना:
Kriya-viseshana (Temporal adverb/कालवाचक)
TypeIndeclinable
Rootअधुना (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक (now)

Lohajaṅgha

Type: kshetra

Listener: Audience within tīrtha-mahātmya frame (implied)

Scene: Lohajaṅgha, formerly a robber, now composed, gestures open-palmed as he tells the brāhmaṇas to go freely and assures he will take nothing; sages stand attentive.

L
Lohajaṅgha
D
dvijottamāḥ

FAQs

True repentance expresses itself as restraint and non-appropriation—refusing others’ wealth and honoring their duties.

This is within the narrative arc that leads to the sanctification and fame of Mukhārā Tīrtha.

No explicit rite; the verse emphasizes ethical conduct—non-taking (asteya) and respect for household obligations.