Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 56

द्वादशार्कप्रतीकाशो वक्त्रांतश्चर्मखड्गधृक् । भर्त्सयंस्तां महादेवीं खड्गोद्यतकरां तदा । खड्गं व्यापारयन्गात्रे तस्या बालार्कसन्निभम्

dvādaśārkapratīkāśo vaktrāṃtaścarmakhaḍgadhṛk | bhartsayaṃstāṃ mahādevīṃ khaḍgodyatakarāṃ tadā | khaḍgaṃ vyāpārayangātre tasyā bālārkasannibham

Strahlend wie zwölf Sonnen, Schild und Schwert tragend, schmähte er da die Große Göttin, als Sie mit erhobenem Schwert stand, und schwang seine Klinge gegen Ihren Leib, der wie die aufgehende Sonne leuchtete.

द्वादशार्कप्रतीकाशःshining like twelve suns
द्वादशार्कप्रतीकाशः:
Visheshana (Adjectival/विशेषण)
TypeAdjective
Rootद्वादश-अर्क-प्रतीकाश (प्रातिपदिक; द्वादश + अर्क + प्रतीकाश)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; बहुपद-तत्पुरुषः (द्वादशानाम् अर्काणाम् इव प्रतीकाशः)
वक्त्रान्तःthe mouth-end/face-front
वक्त्रान्तः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootवक्त्र-अन्त (प्रातिपदिक; वक्त्र + अन्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (वक्त्रस्य अन्तः)
चर्मखड्गधृक्bearing a shield and sword
चर्मखड्गधृक्:
Visheshana (Adjectival/विशेषण)
TypeAdjective
Rootचर्म-खड्ग-धृक् (प्रातिपदिक; चर्म + खड्ग + धृक्)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; उपपद-तत्पुरुषः (चर्मं खड्गं च धरतीति)
भर्त्सयन्rebuking, threatening
भर्त्सयन्:
Kriya-visheshana (Participial modifier)
TypeVerb
Rootभर्त्स् (धातु)
Formशतृ-प्रत्ययान्त वर्तमानकृदन्त, पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; परस्मैपदी
ताम्her
ताम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; सर्वनाम
महादेवीम्the great goddess
महादेवीम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमहादेवी (प्रातिपदिक; महा + देवी)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; कर्मधारयः (महती देवी)
खड्गोद्यतकराम्whose hand was raised with a sword
खड्गोद्यतकराम्:
Visheshana (Adjectival/विशेषण)
TypeAdjective
Rootखड्ग-उद्यत-कर (प्रातिपदिक; खड्ग + उद्यत + कर)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; बहुपद-तत्पुरुषः (खड्गेन उद्यतः करः यस्याः सा)
तदाthen
तदा:
Kriya-visheshana (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक क्रियाविशेषण (temporal adverb)
खड्गम्sword
खड्गम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootखड्ग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
व्यापारयन्wielding, employing
व्यापारयन्:
Kriya-visheshana (Participial modifier)
TypeVerb
Rootव्यापारय् (धातु; णिच् causative of √पृ/√पार? here denom. from व्यापार)
Formशतृ-प्रत्ययान्त वर्तमानकृदन्त, पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; causative/णिजन्त-भाव
गात्रेon the body/limb
गात्रे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootगात्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन
तस्याःof her
तस्याः:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन; सर्वनाम
बालार्कसन्निभम्like the rising/young sun
बालार्कसन्निभम्:
Visheshana (Adjectival/विशेषण)
TypeAdjective
Rootबाल-अर्क-सन्निभ (प्रातिपदिक; बाल + अर्क + सन्निभ)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; बहुपद-तत्पुरुषः (बालार्कस्य सन्निभम्)

Narrator (Purāṇic voice; likely Sūta-style narration within Tīrthamāhātmya)

Type: kshetra

Scene: A daitya blazing like twelve suns, holding shield and sword, hurls insults at the Mahādevī; she stands fearless with sword raised, her body glowing like the newborn sun, as his blade swings toward her.

M
Mahādevī (Devī)
K
Khaḍga (sword)
C
Carma (shield)

FAQs

Even when confronted by dazzling force and aggression, divine tejas remains unshaken—true power is the protection of dharma.

The chapter is part of a tīrtha-glorification section, but this verse itself is martial narration without an explicit place-name.

No ritual prescription is stated.