Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 17

महिषस्य स्वरूपेण निन्दितस्य सुदुर्मते । एवं स तं परित्यज्य गंगातीरं मुनीश्वरः । जगामाऽन्यत्र सोऽप्याशु गत्वा शुक्रमुवाच ह

mahiṣasya svarūpeṇa ninditasya sudurmate | evaṃ sa taṃ parityajya gaṃgātīraṃ munīśvaraḥ | jagāmā'nyatra so'pyāśu gatvā śukramuvāca ha

So wurde jener Bösewicht — durch die Gestalt eines Büffels (mahiṣa) entehrt — zurückgelassen; und der erhabene Weise verließ das Ufer der Gaṅgā und ging an einen anderen Ort. Auch er eilte hin und sprach zu Śukra.

महिषस्यof a buffalo
महिषस्य:
Sambandha
TypeNoun
Rootमहिष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
स्वरूपेणby (that) form/nature
स्वरूपेण:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootस्वरूप (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), एकवचन
निन्दितस्यof the censured
निन्दितस्य:
Sambandha (Genitive qualifier)
TypeAdjective
Rootनिन्द् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (past participle) ‘censured’, पुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन; विशेषण (सुदुर्मते)
सुदुर्मतेO very wicked-minded one
सुदुर्मते:
Sambodhana
TypeNoun
Rootसु (उपसर्ग/अव्यय) + दुर्मति (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय (सु+दुर्मति = अत्यन्त-दुर्मति), पुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन
एवम्thus
एवम्:
Prakara
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formप्रकारवाचक अव्यय (thus)
सःhe
सः:
Karta
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
तम्him
तम्:
Karma
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
परित्यज्यhaving abandoned
परित्यज्य:
Purvakala (Prior action)
TypeIndeclinable
Rootपरि + त्यज् (धातु) + ल्यप् (अव्ययकृदन्त)
Formक्त्वान्त/ल्यबन्त अव्ययकृदन्त (gerund) = ‘having abandoned’
गङ्गातीरम्the bank of the Ganga
गङ्गातीरम्:
Karma (Destination as object/गति-कर्म)
TypeNoun
Rootगङ्गा (प्रातिपदिक) + तीर (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुष (गङ्गायाः तीरम्), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; गमन-कर्म
मुनीश्वरःlord of sages
मुनीश्वरः:
Karta
TypeNoun
Rootमुनि (प्रातिपदिक) + ईश्वर (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुष (मुनीनां ईश्वरः), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
जगामwent
जगाम:
Kriya
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
अन्यत्रelsewhere
अन्यत्र:
Desha-adhikarana (Place)
TypeIndeclinable
Rootअन्यत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक अव्यय (locative adverb: elsewhere)
सःhe (that one)
सः:
Karta
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
अपिalso
अपि:
Sambandha
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formसमुच्चय/अपेक्षार्थक अव्यय (also/even)
आशुquickly
आशु:
Kala/Prakara
TypeIndeclinable
Rootआशु (अव्यय)
Formकाल/वेगवाचक अव्यय (quickly)
गत्वाhaving gone
गत्वा:
Purvakala
TypeIndeclinable
Rootगम् (धातु) + क्त्वा (अव्ययकृदन्त)
Formक्त्वान्त अव्ययकृदन्त (gerund) = ‘having gone’
शुक्रम्Śukra (the sage)
शुक्रम्:
Karma
TypeNoun
Rootशुक्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; (ऋषि-नाम)
उवाचsaid
उवाच:
Kriya
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
indeed (particle)
:
Sambandha (Particle)
TypeIndeclinable
Rootह (अव्यय)
Formपादपूरण/निपात (emphatic particle)

Narrator (contextual Purāṇic narrator within Nāgara Khaṇḍa Tīrthamāhātmya)

Type: ghat

Scene: The sage departs the Gaṅgā bank, leaving the disgraced buffalo behind; the buffalo then hastens along a path to meet Śukra, suggesting a shift from punishment to counsel and possible resolution.

G
Gaṅgā
M
Munīśvara (sage)
M
Mahiṣa (buffalo form)
Ś
Śukra

FAQs

When dharma is violated, one may lose honor and status; seeking guidance from a teacher is the next remedial step.

The Gaṅgā’s bank (gaṅgātīra) is explicitly named as the sacred locus of the episode.

None; the verse transitions the story toward seeking counsel from Śukra.