Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 16
Devanagari script
अथ तं स मुनिः प्राह न मे स्याद्वचनं वृथा । तस्माद्यावत्स्थिताः प्राणास्तावदित्थं भविष्यति
Transliteration
atha taṃ sa muniḥ prāha na me syādvacanaṃ vṛthā | tasmādyāvatsthitāḥ prāṇāstāvaditthaṃ bhaviṣyati
Translation
Da sprach der Weise zu ihm: „Mein Wort kann nicht vergeblich sein. Deshalb, solange dein Lebensatem währt, wird es so bleiben.“
Word by Word
अथthen
अथ:
Sambandha
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअनन्तरार्थक अव्यय
तम्to him
तम्:
Karma
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
सःhe
सः:
Karta
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
मुनिःthe sage
मुनिः:
Karta (Apposition)
TypeNoun
Rootमुनि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
प्राहsaid
प्राह:
Kriya
TypeVerb
Rootप्र + अह्/ब्रू (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
नnot
न:
Pratishedha (Negation)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-अव्यय (negation)
मेmy
मे:
Sambandha
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-एकवचन (Genitive)
स्यात्would be
स्यात्:
Kriya
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formविधिलिङ्-लकार (Optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
वचनम्word, statement
वचनम्:
Karta (Subject)
TypeNoun
Rootवचन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
वृथाin vain, futile
वृथा:
Visheshana (Qualifier)
TypeIndeclinable
Rootवृथा (अव्यय)
Formक्रियाविशेषण-अव्यय (adverb: ‘in vain/false’)
तस्मात्therefore
तस्मात्:
Hetu
TypeIndeclinable
Rootतस्मात् (अव्यय)
Formहेतु-निर्देशक अव्यय (therefore)
यावत्as long as
यावत्:
Kala-adhikarana
TypeIndeclinable
Rootयावत् (अव्यय)
Formकाल-परिमाणवाचक अव्यय
स्थिताःremain
स्थिताः:
Karta (Qualifier)
TypeAdjective
Rootस्था (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (past participle) ‘standing/remaining’, पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विशेषण (प्राणाः)
प्राणाःlife-breaths, vital airs
प्राणाः:
Karta
TypeNoun
Rootप्राण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
तावत्so long
तावत्:
Kala-adhikarana
TypeIndeclinable
Rootतावत् (अव्यय)
Formपरिमाण/अवधि-वाचक अव्यय (so long/that long)
इत्थम्thus
इत्थम्:
Prakara (Manner)
TypeIndeclinable
Rootइत्थम् (अव्यय)
Formप्रकारवाचक अव्यय (manner: ‘thus/in this way’)
भविष्यतिwill be/happen
भविष्यति:
Kriya
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलृट्-लकार (Simple Future), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
Speaker
Munīśvara (the sage)
Visual Art Cues
Scene: The sage, composed and radiant, explains that his word cannot be made futile; the buffalo supplicant listens, head lowered, accepting the inevitability of the curse’s duration.
Characters & Entities
P
PrāṇaŚ
Śāpa (curse)FAQs
The speech of a realized sage is treated as truth-bearing; dharma rests on the integrity of such utterance.
The narrative remains within the Gaṅgā-bank tīrtha milieu of the Nāgara Khaṇḍa.
None.