Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 55

ततःप्रभृति सा देवी तस्मिन्क्षेत्रे व्यवस्थिता । तन्नाम्ना कामदा नृणां सर्वव्यसननाशिनी

tataḥprabhṛti sā devī tasminkṣetre vyavasthitā | tannāmnā kāmadā nṛṇāṃ sarvavyasananāśinī

Von da an blieb die Göttin in jenem heiligen Kṣetra gegründet; und unter eben diesem Namen wurde sie unter den Menschen als „Kāmadā“ bekannt—als Vernichterin allen Unheils.

ततःthereafter/from then
ततः:
Kriya-vishesana (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; अपादानार्थक/क्रमवाचक (from then)
प्रभृतिstarting from
प्रभृति:
Kriya-vishesana (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootप्रभृति (अव्यय)
Formअव्यय; आरम्भकालवाचक (beginning from)
साshe
सा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
देवीthe goddess
देवी:
Karta (Apposition/कर्ता)
TypeNoun
Rootदेवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
तस्मिन्in that
तस्मिन्:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन
क्षेत्रेholy field/place
क्षेत्रे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootक्षेत्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन
व्यवस्थिताremained/was established
व्यवस्थिता:
Karta (Predicate adjective)
TypeAdjective
Rootस्था (धातु) + वि-उपसर्ग + अव-उपसर्ग + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त; स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘स्थित/निविष्ट’
तत्that
तत्:
Visheshana (Qualifier)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; विशेषण (qualifying ‘नाम्ना’)
नाम्नाby the name
नाम्ना:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootनामन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया, एकवचन
कामदाwish-granting
कामदा:
Karta (Predicate noun)
TypeAdjective
Rootकाम (प्रातिपदिक) + दा (प्रातिपदिक)
Formउपपद-तत्पुरुष/षष्ठीभाव: ‘कामं ददाति’ (giver of desires); स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
नृणाम्of men/people
नृणाम्:
Sambandha (Genitive relation)
TypeNoun
Rootनृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), बहुवचन
सर्वव्यसननाशिनीdestroyer of all misfortunes
सर्वव्यसननाशिनी:
Karta (Predicate adjective)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक) + व्यसन (प्रातिपदिक) + नाशिनी (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुष: ‘सर्वेषां व्यसनानां नाशिनी’; स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

Sūta (continuing narration)

Tirtha: Kāmadā Devī-kṣetra (Ambā-Revatī)

Type: kshetra

Listener: Naimiṣāraṇya ṛṣis

Scene: The Goddess is envisioned as firmly abiding in the sacred field—aniconic presence becoming iconic: a shrine, a pedestal, a lion emblem, and devotees naming her ‘Kāmadā’.

D
Devī
K
Kṣetra
K
Kāmadā

FAQs

A tīrtha becomes spiritually potent when the deity is said to be permanently established there, granting boons and removing distress.

The kṣetra in Nāgara Khaṇḍa’s Tīrthamāhātmya where the Goddess is declared to reside as Kāmadā.

Implicitly, worship at this kṣetra of Kāmadā Devī for wish-fulfillment and removal of misfortunes.