Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 37

हीनांगो वाधिकांगो वा व्याधिना ग्रस्त एव च । अत्र स्नानं करोत्याशु स भूयः स्यात्पुनर्नवः

hīnāṃgo vādhikāṃgo vā vyādhinā grasta eva ca | atra snānaṃ karotyāśu sa bhūyaḥ syātpunarnavaḥ

„Ob jemand verstümmelt ist, ein Glied zu viel hat oder von Krankheit befallen ist—wer hier badet, wird rasch erneuert, als wäre er wieder ganz hergestellt.“

हीनाङ्गःone with a deficient limb
हीनाङ्गः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootहीन + अङ्ग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारय (हीनम् अङ्गम् यस्य/हीन-अङ्गः)
वाor
वा:
Sambandha (Alternative)
TypeIndeclinable
Rootवा (अव्यय)
Formअव्यय (disjunctive particle)
अधिकाङ्गःone with an extra limb
अधिकाङ्गः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootअधिक + अङ्ग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारय (अधिकम् अङ्गम् यस्य/अधिक-अङ्गः)
वाor
वा:
Sambandha (Alternative)
TypeIndeclinable
Rootवा (अव्यय)
Formअव्यय (disjunctive particle)
व्याधिनाby disease
व्याधिना:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootव्याधि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (3rd/Instrumental), एकवचन
ग्रस्तःafflicted / seized
ग्रस्तः:
Visheshana (Qualifier)
TypeAdjective
Rootग्रस्त (कृदन्त; ग्रस् धातु)
Formभूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (सः)
एवindeed
एव:
Sambandha (Emphasis)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय (emphatic particle)
and
:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय (conjunction)
अत्रhere
अत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootअत्र (अव्यय)
Formअव्यय (adverb of place)
स्नानम्bathing
स्नानम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootस्नान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
करोतिdoes / performs
करोति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथम-पुरुष, एकवचन, परस्मैपद
आशुquickly
आशु:
Kriya-visheshana (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootआशु (अव्यय)
Formअव्यय (adverb)
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
भूयःagain / further
भूयः:
Kriya-visheshana (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootभूयस् (अव्यय)
Formअव्यय (adverb)
स्यात्may become
स्यात्:
Kriya (Result/क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formविधिलिङ्-लकार (Optative), प्रथम-पुरुष, एकवचन, परस्मैपद
पुनर्नवःrenewed / as good as new
पुनर्नवः:
Visheshana (Qualifier)
TypeAdjective
Rootपुनर्नव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (सः)

Unnamed (contextual narrator within Tīrthamāhātmya dialogue)

Tirtha: Śaṅkha-tīrtha

Type: ghat

Scene: Pilgrims with visible ailments—maimed, extra-limbed, or sick—enter the sacred waters; upon emerging they appear whole and radiant, suggesting miraculous renewal at the ford.

FAQs

The tīrtha is portrayed as a locus of divine grace where bodily afflictions symbolize deeper impurities, and bathing signifies rapid restoration and renewal.

The same tīrtha under praise in Adhyāya 11 of the Nāgarakhaṇḍa; it is celebrated for restorative power through bathing.

Snāna (ritual bathing) at this tīrtha is prescribed as the efficacious act, with emphasis on swift benefit.