Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 6

शक्रं प्रमत्तं ज्ञात्वाथ मदाद्राज्यस्य दुर्मतिम् । तिरोधानमनुप्राप्तो बृहस्पती रुषान्वितः

śakraṃ pramattaṃ jñātvātha madādrājyasya durmatim | tirodhānamanuprāpto bṛhaspatī ruṣānvitaḥ

Da Bṛhaspati wusste, dass Śakra nachlässig war und durch den Rausch der Königswürde ein verdorbenes Urteilsvermögen hatte, zog er sich voller Empörung in die Verborgenheit zurück.

शक्रम्Indra (Śakra)
शक्रम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootशक्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन; Masculine, Accusative (2nd), Singular
प्रमत्तम्intoxicated, careless
प्रमत्तम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootप्रमत्त (कृदन्त; √मद् (धातु) + क्त)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; शक्रम् इति विशेषणम्; Masculine, Accusative, Singular (qualifying śakram)
ज्ञात्वाhaving known
ज्ञात्वा:
Kriya-viseshana (Adverbial to main action)
TypeVerb
Root√ज्ञा (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (absolutive/gerund); having known
अथthen
अथ:
Sambandha (Discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअव्यय; अनुक्रम/आरम्भसूचक (particle)
मदात्from intoxication
मदात्:
Apadana (Source/अपादान)
TypeNoun
Rootमद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (अपादान), एकवचन; Masculine, Ablative (5th), Singular
राज्यस्यof the kingdom
राज्यस्य:
Sambandha (Genitive relation)
TypeNoun
Rootराज्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (सम्बन्ध), एकवचन; Neuter, Genitive (6th), Singular
दुर्मतिम्evil-mindedness, bad intention
दुर्मतिम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootदुर्मति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; (शक्रम् प्रति)
तिरोधानम्disappearance, concealment
तिरोधानम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतिरोधान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; (अनुप्राप्तः इति क्रियायाः कर्म)
अनुप्राप्तःattained, reached (and became)
अनुप्राप्तः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeVerb
Rootअनु-√प्राप् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त भूतकृदन्त (past participle) प्रयुक्तः विधेयवत्; पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; (बृहस्पतिः)
बृहस्पतिःBṛhaspati (guru of the gods)
बृहस्पतिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootबृहस्पति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; Masculine, Nominative (1st), Singular
रुषाwith anger
रुषा:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootरुष्/रुषा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), एकवचन; Feminine, Instrumental (3rd), Singular
अन्वितःendowed, accompanied
अन्वितः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअन्वित (कृदन्त; √इ (धातु) + क्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; बृहस्पतिः इति विशेषणम्; Masculine, Nominative, Singular

Lomāśa

Tirtha: Kedāra (Kedārakṣetra)

Type: kshetra

Scene: Bṛhaspati, radiant yet stern, turns away from a heedless Indra seated in royal splendor; the guru’s form fades into a veil of light (tirodhāna) as celestial courtiers freeze in shock.

I
Indra (Śakra)
B
Bṛhaspati

FAQs

Pride born of power destroys discernment; when guidance is dishonored, wisdom withdraws and downfall begins.

None; it is a moral-cosmic episode within the Kedārakhaṇḍa narrative.

None explicitly; the implied prescription is humility and honoring the guru to retain auspicious guidance.