Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 9

लोमश उवाच । आकर्ण्यतां महाभागाश्चरितं परमाद्भुतम् । तस्य राज्ञो हि भजतो राजभोगांश्च सर्वशः । मतिर्द्धिर्मे समुत्पन्ना श्वेतस्य च महात्मनः

lomaśa uvāca | ākarṇyatāṃ mahābhāgāścaritaṃ paramādbhutam | tasya rājño hi bhajato rājabhogāṃśca sarvaśaḥ | matirddhirme samutpannā śvetasya ca mahātmanaḥ

Lomaśa sprach: „Hört, o Edle, einen höchst wundersamen Bericht. Als ich jenen König sah—obwohl er alle königlichen Genüsse in Fülle genoss—doch in Hingabe verharrend, erwuchsen in mir Ehrfurcht und Bewunderung für den großherzigen Śveta.“

लोमशःLomaśa
लोमशः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootलोमश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा (1st/Nominative) एकवचनम्
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√वच् (धातु)
Formलिट्-लकारः (Perfect) परस्मैपदम्; प्रथमपुरुषः (3rd person) एकवचनम्
आकर्ण्यताम्let it be heard; listen
आकर्ण्यताम्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootआ-√कर्ण्/√कृ (धातु; causative sense ‘to make hear’ → ‘to listen’)
Formलोट्-लकारः (Imperative) आत्मनेपदम्; मध्यमपुरुषः (2nd person) बहुवचनम्; आज्ञार्थ (command)
महाभागाःO fortunate ones
महाभागाः:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootमहाभाग (प्रातिपदिक; महान् + भाग)
Formपुंलिङ्गे सम्बोधन (Vocative) बहुवचनम्; समासः—महान् + भागः (कर्मधारय)
चरितम्story, deeds
चरितम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootचरित (प्रातिपदिक; √चर् (धातु) + क्त)
Formनपुंसकलिङ्गे द्वितीया (2nd/Accusative) एकवचनम्
परमाद्भुतम्most wonderful
परमाद्भुतम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootपरम-अद्भुत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे द्वितीया (2nd/Accusative) एकवचनम्; समासः—परमम् + अद्भुतम् (कर्मधारय); विशेषणम् (चरितम्)
तस्यof him
तस्य:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे षष्ठी (6th/Genitive) एकवचनम्; सर्वनाम
राज्ञःof the king
राज्ञः:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे षष्ठी (6th/Genitive) एकवचनम्
हिindeed
हि:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formनिपात (emphatic/causal particle)
भजतःof (him) who is worshipping/serving
भजतः:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeVerb
Root√भज् (धातु)
Formशतृ-प्रत्ययान्त वर्तमानकृदन्त (present active participle); पुंलिङ्गे षष्ठी (6th/Genitive) एकवचनम्; ‘भजत्’ → ‘भजतः’
राजभोगान्royal enjoyments
राजभोगान्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootराज-भोग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे द्वितीया (2nd/Accusative) बहुवचनम्; समासः—राज्ञः भोगाः (षष्ठी-तत्पुरुष)
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-निपात (conjunction)
सर्वशःin every way, entirely
सर्वशः:
Adhikarana (Adverbial/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootसर्वशः (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)
मतिःthought, understanding
मतिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे प्रथमा (1st/Nominative) एकवचनम्
ऋद्धिःprosperity, success
ऋद्धिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootऋद्धि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे प्रथमा (1st/Nominative) एकवचनम्
मेmy, to me
मे:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th/Genitive) एकवचनम्; सर्वनाम
समुत्पन्नाarisen
समुत्पन्ना:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootसमुत्पन्न (प्रातिपदिक; सम्-उत्-√पद्/√पत् (धातु) + क्त)
Formस्त्रीलिङ्गे प्रथमा (1st/Nominative) एकवचनम्; क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त; विशेषणम् (मतिः/ऋद्धिः)
श्वेतस्यof Śveta
श्वेतस्य:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootश्वेत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे षष्ठी (6th/Genitive) एकवचनम्
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-निपात (conjunction)
महात्मनःof the great-souled (one)
महात्मनः:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootमहात्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे षष्ठी (6th/Genitive) एकवचनम्; समासः—महान् + आत्मा (कर्मधारय)

Lomaśa

Tirtha: Kedāra (contextual)

Type: kshetra

Listener: munis (mahābhāgāḥ)

Scene: Lomaśa addresses the sages, describing the wondrous story of King Śveta—royal court imagery juxtaposed with intense Śiva devotion, suggesting inner renunciation within outer splendor.

L
Lomaśa
Ś
Śveta (king)

FAQs

True devotion to Śiva can remain steady even amid worldly power and enjoyment, when guided by dharma.

The setting belongs to Kedāra-khaṇḍa (Kedārakṣetra/Himalayan sacred geography), though this verse introduces the devotee-king’s narrative rather than naming a tirtha directly.

No specific rite is prescribed here; the emphasis is on bhajana/arcana—devotional worship alongside royal life.