Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 10

Devanagari script

पृथिवीं पालयामास प्रजा धर्मेण पालयन् । ब्रह्मण्यः सत्यवाक्छूरः शिवभक्तो निरंतरम्

Transliteration

pṛthivīṃ pālayāmāsa prajā dharmeṇa pālayan | brahmaṇyaḥ satyavākchūraḥ śivabhakto niraṃtaram

Translation

Er herrschte über die Erde und schützte das Volk gemäß dem Dharma. Den Brahmanen und der heiligen Ordnung ergeben, wahrhaftig im Wort, heldenhaft an Tapferkeit, war er unablässig ein Bhakta Śivas.

Word by Word

• पृथिवीम्: the earth
• पृथिवीम्: Karman (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: पृथिवी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे द्वितीया (2nd/Accusative) एकवचनम्

• पालयामास: protected, ruled
• पालयामास: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √पाल् (धातु)
• Form: लिट्-लकारः (Periphrastic Perfect) परस्मैपदम्; प्रथमपुरुषः (3rd person) एकवचनम्

• प्रजाः: subjects, people
• प्रजाः: Karman (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: प्रजा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे द्वितीया (2nd/Accusative) बहुवचनम्

• धर्मेण: by righteousness
• धर्मेण: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: धर्म (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे तृतीया (3rd/Instrumental) एकवचनम्

• पालयन्: protecting
• पालयन्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: √पाल् (धातु)
• Form: शतृ-प्रत्ययान्त वर्तमानकृदन्त; पुंलिङ्गे प्रथमा (1st/Nominative) एकवचनम्; विशेषणम् (राजा)

• ब्रह्मण्यः: devoted to Brahmins/vedic duty
• ब्रह्मण्यः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: ब्रह्मण्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे प्रथमा (1st/Nominative) एकवचनम्; विशेषणम्

• सत्यवाक्: truth-speaking
• सत्यवाक्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: सत्य-वाच् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे प्रथमा (1st/Nominative) एकवचनम्; समासः—सत्यं वाक् यस्य (उपपद-तत्पुरुष/कर्मधारय-प्राय); विशेषणम्

• शूरः: heroic, brave
• शूरः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: शूर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे प्रथमा (1st/Nominative) एकवचनम्; विशेषणम्

• शिवभक्तः: devotee of Śiva
• शिवभक्तः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: शिव-भक्त (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे प्रथमा (1st/Nominative) एकवचनम्; समासः—शिवस्य भक्तः (षष्ठी-तत्पुरुष); विशेषणम्

• निरन्तरम्: constantly
• निरन्तरम्: Adhikarana (Adverbial/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: निरन्तरम् (अव्यय)
• Form: अव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)

Speaker

Lomaśa (narration continues)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kedāra (contextual)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: munis

Visual Art Cues

Scene: King Śveta on the throne dispensing justice and protecting subjects, with a Śiva-liṅga shrine nearby or a pendant/standard indicating constant Śiva devotion; brahmins honored, the king’s face calm yet heroic.

Characters & Entities

• Śiva
• Śveta (king)
• Brāhmaṇas

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Dharma-centered governance and unwavering Śiva-bhakti are presented as the marks of an ideal ruler.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Kedāra-khaṇḍa frames the narrative within Kedārakṣetra’s sacred milieu, though this verse focuses on royal virtues.

What ritualistic prescription is mentioned?

No specific ritual is stated; the verse highlights continual devotion (niraṃtaram śivabhakti) and dharmic protection.