Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 3

भस्मीभूतं रुद्रकोपात्कथं सृष्टिः प्रवर्तिता । कुतो ब्रह्मा च विष्णुश्च कुतश्चंद्रपुरोगमाः

bhasmībhūtaṃ rudrakopātkathaṃ sṛṣṭiḥ pravartitā | kuto brahmā ca viṣṇuśca kutaścaṃdrapurogamāḥ

Als alles durch Rudras Zorn zu Asche wurde, wie konnte die Schöpfung wieder in Gang kommen? Woher erschienen Brahmā und Viṣṇu, und woher der Mond und die übrigen Himmelslichter?

भस्मीभूतम्reduced to ashes
भस्मीभूतम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootभस्मीभूत (कृदन्त; भस्मन् + भू (धातु))
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; भूतकृदन्त (क्त) — ‘भस्मीकृत/भस्मरूपं जातम्’
रुद्रकोपात्from Rudra’s wrath
रुद्रकोपात्:
Apadana (Source/Cause/अपादान)
TypeNoun
Rootरुद्रकोप (प्रातिपदिक; रुद्र + कोप)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति, एकवचन; अपादान (ablative) — ‘रुद्रस्य कोपः’
कथम्how?
कथम्:
Sambandha/Prashna (Interrogative relation)
TypeIndeclinable
Rootकथम् (अव्यय)
Formप्रश्नार्थक-अव्यय (interrogative adverb)
सृष्टिःcreation
सृष्टिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसृष्टि (प्रातिपदिक; √सृज् (धातु) + क्तिन्)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
प्रवर्तिताwas set in motion / began
प्रवर्तिता:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्रवर्तित (कृदन्त; प्र + √वृत्/√वर्त् (धातु) + क्त)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्मणि-प्रयोगे भूतकृदन्त (past passive participle) — ‘प्रवृत्ता/आरब्धा’
कुतःfrom where?
कुतः:
Sambandha/Prashna (Interrogative relation)
TypeIndeclinable
Rootकुतः (अव्यय)
Formप्रश्नार्थक-अव्यय (interrogative adverb; ‘whence/from where’)
ब्रह्माBrahmā
ब्रह्मा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootब्रह्मन्/ब्रह्मा (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
and
:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-बोधक अव्यय (conjunction)
विष्णुःViṣṇu
विष्णुः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootविष्णु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
and
:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-बोधक अव्यय (conjunction)
कुतःfrom where?
कुतः:
Sambandha/Prashna (Interrogative relation)
TypeIndeclinable
Rootकुतः (अव्यय)
Formप्रश्नार्थक-अव्यय (interrogative adverb)
चन्द्रपुरोगमाःthose led by the Moon
चन्द्रपुरोगमाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootचन्द्रपुरोगम (प्रातिपदिक; चन्द्र + पुरोगम)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; ‘चन्द्रः पुरोगमः येषाम्’ (अग्रगामी)

Sages (Munis) addressing Sūta (Lomaharṣaṇa)

Tirtha: Kedāra (Kedāranātha)

Type: kshetra

Listener: assembly of sages (munis)

Scene: A circle of sages in a Himalayan hermitage near Kedāra, ash-grey imagery evoking pralaya; they raise hands in inquiry about the re-arising of Brahmā, Viṣṇu, and the luminaries from a universe reduced to bhasma.

R
Rudra
B
Brahmā
V
Viṣṇu
C
Candra

FAQs

Creation and dissolution are cyclical; understanding their source leads the mind toward the ultimate divine ground.

No site is singled out in this verse; it functions as a doctrinal question within the Kedāra Khaṇḍa narrative.

None.