Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 5

उचितज्ञो विवेकस्य निवासो गुणसागरः । न तदस्ति धरापृष्ठे नगरं ग्रामपत्तनम्

ucitajño vivekasya nivāso guṇasāgaraḥ | na tadasti dharāpṛṣṭhe nagaraṃ grāmapattanam

Er wusste, was sich ziemt, war eine Wohnstatt der Unterscheidungskraft, ein Ozean der Tugenden. Es gab auf dem Erdenrund keine Stadt, kein Dorf und keinen Marktflecken, der nicht…

उचितज्ञःknower of propriety
उचितज्ञः:
Karta (Subject qualifier/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootउचित (कृदन्त-प्रातिपदिक) + ज्ञ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुष (उचितं जानाति)
विवेकस्यof discernment
विवेकस्य:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootविवेक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (Genitive), एकवचन
निवासःabode
निवासः:
Karta (Apposition/कर्ता-समनाधिकरण)
TypeNoun
Rootनिवास (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समनाधिकरण (appositional epithet)
गुणसागरःocean of virtues
गुणसागरः:
Karta (Apposition/कर्ता-समनाधिकरण)
TypeNoun
Rootगुण (प्रातिपदिक) + सागर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुष (गुणानां सागरः)
not
:
Sambandha (Negation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय (negation particle)
तत्that
तत्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘that (thing/situation)’
अस्तिis/exists
अस्ति:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
धरापृष्ठेon the surface of the earth
धरापृष्ठे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootधरा (प्रातिपदिक) + पृष्ठ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; तत्पुरुष (धरायाः पृष्ठम्)
नगरम्city
नगरम्:
Karta (Subject complement in list/कर्ता)
TypeNoun
Rootनगर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समुच्चयार्थे (as item in list)
ग्रामपत्तनम्village and town/port-settlement
ग्रामपत्तनम्:
Karta (Subject complement in list/कर्ता)
TypeNoun
Rootग्राम (प्रातिपदिक) + पत्तन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; द्वन्द्व (ग्रामश्च पत्तनं च) समाहार-द्वन्द्व

Nārada

Listener: Pāṇḍava

Scene: A sweeping montage: across cities, villages, and market-towns, markers of dharma appear—wells, rest-houses, gardens, ghāṭas—each bearing the king’s emblem; the land looks orderly and prosperous.

I
Indradyumna

FAQs

Dharma expresses itself through discernment and widespread welfare—virtue is measured by consistent right action.

None directly; the verse broadly describes the king’s reach across settlements, preparing for later sacred-geography details.

None; it is a eulogy of character and governance.