Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 29
Devanagari script
वाहनानि च दिव्यानि विमानानि च सर्वशः । धनेशो लब्धसंज्ञस्तु तामवस्थां विलोक्य सः
Transliteration
vāhanāni ca divyāni vimānāni ca sarvaśaḥ | dhaneśo labdhasaṃjñastu tāmavasthāṃ vilokya saḥ
Translation
Auch die göttlichen Reittiere und die Vimānas, Luftwagen aller Art, wurden überall an sich genommen. Da blickte Dhanesha (Kubera), wieder zu Bewusstsein gekommen, auf diesen Zustand.
Word by Word
वाहनानिvehicles
वाहनानि:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवाहन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), बहुवचन
चand
च:
Connector (Conjunction/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय—समुच्चय (conjunction)
दिव्यानिdivine
दिव्यानि:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootदिव्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), बहुवचन; वाहनानि इति विशेषणम्
विमानानिaerial chariots
विमानानि:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootविमान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), बहुवचन
चand
च:
Connector (Conjunction/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय—समुच्चय (conjunction)
सर्वशःin every way; all around
सर्वशः:
Adverbial (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootसर्वशः (अव्यय)
Formअव्यय—प्रकार/परिमाणवाचक (entirely/in every way)
धनेशःthe lord of wealth (Kubera)
धनेशः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootधनेश (प्रातिपदिक; धन + ईश)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचन; समासः—षष्ठी-तत्पुरुषः (धनस्य ईशः)
लब्धसंज्ञःhaving regained consciousness
लब्धसंज्ञः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootलब्ध (कृदन्त; √लभ् ‘लाभे’ क्त) + संज्ञा (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचन; समासः—द्वितीया-तत्पुरुषः (संज्ञां लब्धः)
तुbut/indeed
तु:
Discourse (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय—निपात (contrast/emphasis)
ताम्that
ताम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन; अवस्थाम् इति विशेषणम्
अवस्थाम्condition/state
अवस्थाम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootअवस्था (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन
विलोक्यhaving seen
विलोक्य:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeVerb
Root√लोक् (धातु; दर्शने)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), ‘having seen’; उपसर्गः वि-
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचन
Speaker
Lomaharṣaṇa (Sūta) to the sages (deduced)
Visual Art Cues
Scene: Scattered divine mounts and vimānas being seized or lying unattended; Kubera, newly conscious, surveys the plundered scene with disbelief and gathering resolve.
Characters & Entities
D
Dhaneśa (Kubera)FAQs
Worldly splendor (vehicles, vimānas) is impermanent; awareness of loss can awaken dharmic action.
None is indicated in this verse.
None.