Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 192

तक्षकः कालकूटाख्यं बहुरूपेति नाम च । हालाहलं च कर्कोट एकाक्ष इति नाम च

takṣakaḥ kālakūṭākhyaṃ bahurūpeti nāma ca | hālāhalaṃ ca karkoṭa ekākṣa iti nāma ca

Takṣaka wird „Kālakūṭa“ genannt und trägt auch den Namen „Bahurūpa“ (vielgestaltig). Karkoṭa heißt „Hālāhala“ und auch „Ekākṣa“ (einäugig).

तक्षकःTakṣaka
तक्षकः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतक्षक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
कालकूटाख्यम्called ‘Kālakūṭa’
कालकूटाख्यम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootकालकूट-आख्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (लिङ्गस्य/नाम्नः)—‘called Kālakūṭa’
बहुरूपे‘Bahurūpa’ (many-formed)
बहुरूपे:
Karma (Name/Apposition)
TypeNoun
Rootबहु-रूप (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; इति-शब्देन नामरूपेण
इतिthus
इति:
Sambandha (Quotation marker/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय; उद्धरण-चिह्न
नामname
नाम:
Sambandha (Apposition/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootनाम (अव्यय)
Formअव्यय; नाम-निर्देश
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय
हालाहलम्Hālāhala (poison)
हालाहलम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootहालाहल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय
कर्कोटःKarkoṭa
कर्कोटः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकर्कोट (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
एकाक्षःEkākṣa (one-eyed)
एकाक्षः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootएक-अक्ष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; बहुव्रीहिः—‘one-eyed’ (as a name/epithet)
इतिthus
इति:
Sambandha (Quotation marker/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय; उद्धरण-चिह्न
नामname
नाम:
Sambandha (Apposition/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootनाम (अव्यय)
Formअव्यय; नाम-निर्देश
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय

Lomaharṣaṇa (Sūta) to the sages (deduced from Māheśvarakhaṇḍa context)

Type: kshetra

Scene: Takṣaka, radiant yet fearsome, worships a dark, swirling liṅga named ‘Kālakūṭa’ with shifting colors (‘Bahurūpa’). Karkoṭa worships a liṅga marked by a single blazing eye (‘Ekākṣa’), the poison-cloud subdued into an aura.

T
Takṣaka
K
Kālakūṭa
B
Bahurūpa
H
Hālāhala
K
Karkoṭa
E
Ekākṣa

FAQs

Even terrifying forces symbolized by poisons and nāgas are placed within a sacred framework through divine names, indicating Śiva’s mastery over fear and death.

No tīrtha is specified in this verse; it continues the catalog-like praise associated with Śatarudrīya themes.

None explicitly; the implied practice is devotional remembrance/recitation of sacred names.