Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 19

करपात्रकृताहारः सर्वथा निष्परिग्रहः । भावयन्ब्रह्म परमं प्रणवाभिधमीश्वरम्

karapātrakṛtāhāraḥ sarvathā niṣparigrahaḥ | bhāvayanbrahma paramaṃ praṇavābhidhamīśvaram

Er nimmt seine Speise aus der Hand als Schale, ist gänzlich ohne Besitz und betrachtet unablässig das höchste Brahman—Īśvara, der als Pranava (Oṃ) benannt wird.

करपात्रकृताहारःone whose food is taken using the hand as a bowl
करपात्रकृताहारः:
Karta (Qualifier/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootकर + पात्र + कृत + आहार (प्रातिपदिक; कृ-धातुज कृदन्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण; (करपात्रेण कृतः आहारः यस्य)
सर्वथाin every way, entirely
सर्वथा:
Modifier (Adverb/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootसर्वथा (अव्यय)
Formक्रियाविशेषण-अव्यय; अर्थः—सर्वप्रकारेण
निष्परिग्रहःwithout possessions
निष्परिग्रहः:
Karta (Qualifier/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootनिः + परिग्रह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण; (परिग्रहः नास्ति यस्य)
भावयन्meditating on, contemplating
भावयन्:
Karta (Participial/कर्ता)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formवर्तमान-कृदन्त (शतृ), परस्मैपदी; पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्मणि/कर्तरि प्रयोगे ‘भावयन्’ = ध्यायन्/वर्धयन्
ब्रह्मBrahman
ब्रह्म:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootब्रह्मन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन
परमम्supreme
परमम्:
Karman (Qualifier/कर्म-विशेषण)
TypeAdjective
Rootपरम (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (ब्रह्मणः)
प्रणवाभिधम्named ‘Praṇava’ (Oṃ)
प्रणवाभिधम्:
Karman (Qualifier/कर्म-विशेषण)
TypeAdjective
Rootप्रणव + अभिध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण; (प्रणवः अभिधा/नाम यस्य)
ईश्वरम्the Lord
ईश्वरम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootईश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन

Narrator (describing Saṃvarta)

Tirtha: Kāśī (Vārāṇasī)

Type: kshetra

Scene: The sage eats from his palm, owning nothing, seated in still meditation with Oṃ as the luminous focus; the concealed liṅga motif remains implicit, emphasizing inner worship.

S
Saṃvarta
P
Praṇava (Oṃ)
Ī
Īśvara
B
Brahman

FAQs

Renunciation and constant contemplation of Īśvara (Oṃ) are portrayed as marks of a liberated-oriented life.

The practice is described in connection with Saṃvarta who dwells in Kāśī (from the preceding verse), strengthening Kāśī’s yogic and liberative identity.

Meditative remembrance of the Pranava (Oṃ) as the name of Īśvara is indicated (a japa/dhyāna orientation).