Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 20

Devanagari script

भुक्त्वा निर्याति सायाह्ने वनं न ज्ञायते जनैः । योगीश्वरोऽसौ तद्रूपाः सन्त्यन्ये लिंगधारिणः

Transliteration

bhuktvā niryāti sāyāhne vanaṃ na jñāyate janaiḥ | yogīśvaro'sau tadrūpāḥ santyanye liṃgadhāriṇaḥ

Translation

Nachdem er gegessen hat, geht er am späten Nachmittag in den Wald hinaus und wird von den Menschen nicht erkannt. Er ist ein Herr unter den Yogīs; und es gibt auch andere Liṅga-Träger, die ihm an Gestalt gleichen.

Word by Word

• भुक्त्वा: having eaten
• भुक्त्वा: Modifier (Purvakala/पूर्वकाल)
• Type: Verb
• Root: भुज् (धातु)
• Form: क्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (त्वान्त), पूर्वकाल; अर्थः—भोजनं कृत्वा

• निर्याति: goes out, departs
• निर्याति: Kriya (Verb/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: निर् + या (धातु)
• Form: लट्-लकार (वर्तमान), प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• सायाह्ने: in the evening
• सायाह्ने: Adhikarana (Locative/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: सायाह्न (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन

• वनम्: to the forest
• वनम्: Karman (Goal/Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: वन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन

• न: not
• न: Modifier (Negation/निषेध)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: निषेध-अव्यय (particle of negation)

• ज्ञायते: is known, is recognized
• ज्ञायते: Kriya (Verb/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: ज्ञा (धातु)
• Form: लट्-लकार (वर्तमान), प्रथम-पुरुष, एकवचन; आत्मनेपद; कर्मणि प्रयोग (passive)

• जनैः: by people
• जनैः: Karana (Agent in passive/करण)
• Type: Noun
• Root: जन (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), बहुवचन

• योगीश्वरः: lord of yogins
• योगीश्वरः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: योगिन् + ईश्वर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; (योगिनाम् ईश्वरः)

• असौ: that one (he)
• असौ: Karta (Apposition/कर्ता-समानाधिकरण)
• Type: Noun
• Root: अदस् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम

• तद्रूपाः: of that same form
• तद्रूपाः: Karta (Qualifier/कर्ता-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: तद् + रूप (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; विशेषण; (तस्य रूपं येषाम्)

• सन्ति: are
• सन्ति: Kriya (Verb/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अस् (धातु)
• Form: लट्-लकार (वर्तमान), प्रथम-पुरुष, बहुवचन; परस्मैपद

• अन्ये: others
• अन्ये: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अन्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; विशेष्य (जनाः)

• लिङ्गधारिणः: bearers of the emblem/mark
• लिङ्गधारिणः: Karta (Apposition/कर्ता-समानाधिकरण)
• Type: Noun
• Root: लिङ्ग + धारिन् (प्रातिपदिक; धृ-धातुज)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; (लिङ्गं धारयन्ति)

Speaker

Narrator (describing Saṃvarta and Kāśī’s ascetics)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kāśī (Vārāṇasī) — vana-sīmā (forest boundary)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: At late afternoon, the ascetic slips from crowded Kāśī into a shadowed forest path; townspeople fail to recognize him. In the background, other similar liṅga-bearers appear like reflections—suggesting a secret fraternity.

Characters & Entities

• Saṃvarta
• Liṅga-dhārins (ascetics)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

The greatest yogīs may remain unknown to society; spiritual excellence can be hidden beneath ordinary or startling appearances.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

By context, Kāśī/Vārāṇasī is implied as the setting where such concealed yogīs and liṅga-bearers dwell.

What ritualistic prescription is mentioned?

None explicitly; it implicitly advises discernment and reverence toward ascetics, recognizing that true saints may be unidentifiable.