Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 53

देवी पशुऽपतेः पश्चादमृतेश्वर सन्निधौ । स्नात्वा चैवामृते कूपे नमनीया प्रयत्नतः

devī paśu'pateḥ paścādamṛteśvara sannidhau | snātvā caivāmṛte kūpe namanīyā prayatnataḥ

Hinter dem Heiligtum des Paśupati, nahe bei Amṛteśvara, soll man im Amṛta-Brunnen baden; und danach, mit gebührender Mühe, sich vor der Göttin ehrfürchtig verneigen.

देवीthe Goddess
देवी:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदेवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
पशुपतेःof Paśupati
पशुपतेः:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootपशुपति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन
पश्चात्after/behind
पश्चात्:
Adhikarana (Temporal/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootपश्चात् (अव्यय)
Formअव्यय; काल/देशवाचक (after/behind)
अमृतेश्वरAmṛteśvara (Lord of Amṛta)
अमृतेश्वर:
Sambandha (Genitive-in-compound/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअमृत (प्रातिपदिक) + ईश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-तत्पुरुष-समासः; (अमृतस्य ईश्वरः)
सन्निधौin the presence/nearby
सन्निधौ:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootसन्निधि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन
स्नात्वाhaving bathed
स्नात्वा:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeIndeclinable
Rootस्ना (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय (gerund)
and
:
Sambandha (Conjunction/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (conjunction)
एवindeed/just
एव:
Sambandha (Emphasis/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारण (emphasis)
अमृतेat/in Amṛta (place/name)
अमृते:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootअमृत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन
कूपेin the well
कूपे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootकूप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन
नमनीयाto be saluted
नमनीया:
Karta (Predicate adjective/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootनम् (धातु) + अनीयर् (कृदन्त-प्रत्यय)
Formकृत्य-प्रत्ययान्त (अनीयर्) ‘ought to be bowed to’, स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
प्रयत्नतःearnestly/with effort
प्रयत्नतः:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootप्रयत्न (प्रातिपदिक)
Formतसिल्-प्रत्ययान्त अव्यय (ablatival adverb) ‘with effort/earnestly’

Skanda (deduced: Kāśīkhaṇḍa commonly Skanda → Agastya)

Tirtha: Amṛta-kūpa (Amṛta well) near Amṛteśvara, behind Paśupati

Type: kund

Scene: A pilgrim navigates narrow lanes behind the Paśupati shrine to Amṛteśvara; at a small stone-lined well (Amṛta-kūpa) they bathe, then bow to a nearby Devī shrine.

K
Kāśī
P
Paśupati
A
Amṛteśvara
A
Amṛta-kūpa
D
Devī (Amṛteśvarī)

FAQs

Kāśī’s holiness is accessed through a lived pilgrimage—bathing, approaching Śiva’s presence, and reverently saluting the Devī.

Amṛteśvara-sannidhi and the Amṛta-kūpa, located in relation to the Paśupati shrine within Kāśī.

Snāna in the Amṛta-kūpa (sacred bath) followed by namaskāra (reverent bowing) to the Devī.