Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 52

घनटंककरा देवी भक्तबंधनभेदिनी । कं कं न पूरयेत्कामं तीर्थराजसमीपगा

ghanaṭaṃkakarā devī bhaktabaṃdhanabhedinī | kaṃ kaṃ na pūrayetkāmaṃ tīrtharājasamīpagā

Die Göttin, deren Hand ein schweres Beil trägt, die die Fesseln der Verehrer sprengt und nahe beim König der Tīrthas weilt—wessen Wunsch würde Sie nicht erfüllen?

घनटङ्ककराhaving a solid axe/hammer in hand
घनटङ्ककरा:
Karta (Subject-qualifier/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootघन (प्रातिपदिक) + टङ्क (प्रातिपदिक) + कर (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (घनः टङ्कः यस्याः करः/करे = having a solid axe/hammer in hand)
देवीthe Goddess
देवी:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदेवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
भक्तबन्धनभेदिनीbreaker of devotees’ bonds
भक्तबन्धनभेदिनी:
Karta (Subject-qualifier/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootभक्त (प्रातिपदिक) + बन्धन (प्रातिपदिक) + भेदिनी (भिद् धातु से ‘भेदिन्’ प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (भक्तानां बन्धनं भिनत्ति या)
कम्whom/which (desire)
कम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; प्रश्नवाचक सर्वनाम
कम्whom/which
कम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; पुनरुक्ति-प्रयोगः (emphatic repetition)
not
:
Sambandha (Negation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय; निषेध (negation)
पूरयेत्would fulfill
पूरयेत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootपूर् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन
कामम्a desire
कामम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकाम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
तीर्थराजसमीपगाdwelling near the king of tīrthas
तीर्थराजसमीपगा:
Karta (Subject-qualifier/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootतीर्थराज (प्रातिपदिक) + समीप (प्रातिपदिक) + गा (गम् धातु से ‘ग’/‘गा’ प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (तीर्थराजस्य समीपे गच्छति/वर्तते या)

Skanda (deduced: Kāśīkhaṇḍa commonly Skanda → Agastya)

Tirtha: Tīrtha-rāja vicinity (Gaṅgā / principal Kāśī tīrtha zone)

Type: ghat

Scene: A powerful goddess near a grand river-tīrtha: she holds a heavy axe (ṭaṅka), stands poised yet benevolent; broken shackles lie at her feet; the river and ghāṭs glow behind.

D
Devī
T
Tīrtharāja (King of Tīrthas)
K
Kāśī

FAQs

In Kāśī, the local Devī is praised as both protector and liberator—granting boons while cutting devotees’ bondage.

A Devī-sthāna located near ‘Tīrtharāja’ (the preeminent tīrtha within Kāśī’s sacred landscape).

Implicit encouragement of Devī-pūjā at the site near Tīrtharāja to obtain kāma-siddhi and bondage-release.