Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 11

मणिमुक्ताद्यलंकारैर्विचित्रोल्लोच चामरैः । शुभैरनुपभुक्तैश्च दुकूलैर्गंधवासितैः

maṇimuktādyalaṃkārairvicitrolloca cāmaraiḥ | śubhairanupabhuktaiśca dukūlairgaṃdhavāsitaiḥ

—mit Schmuck aus Edelsteinen und Perlen, mit bunten Fächern und chāmara‑Wedeln, sowie mit glückverheißenden, ungetragenen feinen Gewändern, die mit Duft durchtränkt sind.

मणिमुक्त-आदि-अलंकारैःwith ornaments such as jewels and pearls
मणिमुक्त-आदि-अलंकारैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootमणि (प्रातिपदिक) + मुक्त (प्रातिपदिक) + आदि (अव्यय/प्रातिपदिक) + अलंकार (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः, बहुवचनम्; (आदि-शब्देन) मणि-मुक्त-प्रभृतयः अलंकाराः
विचित्र-उल्लोच-चामरैःwith variegated ullocas and yak-tail fans
विचित्र-उल्लोच-चामरैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootविचित्र (प्रातिपदिक) + उल्लोच (प्रातिपदिक) + चामर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः, बहुवचनम्; समाहार/इतरेतर-द्वन्द्वः (विचित्र-उल्लोचैः च चामरैः च)
शुभैःauspicious, fine
शुभैः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootशुभ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः, बहुवचनम्; विशेषणम् (दुकूलैः)
अनुपभुक्तैःunused, not previously worn/consumed
अनुपभुक्तैः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअनु + उप + भुज् (धातु) → उपभुक्त (कृदन्त-प्रातिपदिक, क्त)
Formपुंलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः, बहुवचनम्; नञ्-समास/उपसर्गयुक्त-क्तान्तः; विशेषणम् (not previously used)
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्ययम् (conjunction)
दुकूलैःwith fine garments (silks)
दुकूलैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootदुकूल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः, बहुवचनम्
गन्धवासितैःperfumed with fragrance
गन्धवासितैः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootगन्ध (प्रातिपदिक) + वासित (कृदन्त-प्रातिपदिक, क्त; √वास्/वासय्)
Formनपुंसकलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः, बहुवचनम्; विशेषणम् (दुकूलैः); गन्धेन वासितानि

Skanda (deduced, Kāśīkhaṇḍa context: Skanda to Agastya)

Tirtha: Viśālākṣī Mahāpīṭha (Kāśī)

Type: kshetra

Scene: Devī’s icon being adorned: pearl and jewel ornaments placed; attendants wave patterned fans and cāmaras; fresh, unused perfumed silk garments presented on a tray.

V
Viśālākṣī
M
Maṇi
M
Mukta
C
Cāmara
D
Dukūla

FAQs

Sacred offering is to be pure and fitting—beauty, freshness, and reverence are treated as expressions of dharma in worship.

The Viśālākṣī sacred seat in Kāśī (Vārāṇasī), where such upacāras are praised.

Offer ornaments, fans/fly-whisks, and unused perfumed fine garments as devotional upacāras.