Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 81

महामहोपचारैश्च न विघ्नैरभिभूयते । मणिप्रदीपो नागोऽस्ति तस्माद्रुद्रादुदग्दिशि

mahāmahopacāraiśca na vighnairabhibhūyate | maṇipradīpo nāgo'sti tasmādrudrādudagdiśi

—durch große Opfergaben und ehrfürchtige Verehrung wird man von Hindernissen nicht überwältigt. Nördlich von jenem Rudra ist ein Nāga namens Maṇipradīpa.

mahāmahopacāraiḥwith great ceremonial offerings
mahāmahopacāraiḥ:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootmahā (प्रातिपदिक) + mahā-upacāra (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, तृतीया (3rd case), बहुवचनम्; ‘महान्तः महोपचाराः’ इति कर्मधारयः; करणम् (instrumental)
caand
ca:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-निपातः
nanot
na:
Pratiṣedha (Negation/निषेध)
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
Formनिषेधार्थक-निपातः (negation)
vighnaiḥby obstacles
vighnaiḥ:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootvighna (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, तृतीया, बहुवचनम्; करणम्
abhibhūyateis overcome / is overpowered
abhibhūyate:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootabhi-bhū (धातु)
Formलट्, आत्मनेपदम्, प्रथमपुरुषः, एकवचनम्; कर्मणि/भावे प्रयोगः (is overpowered)
maṇipradīpaḥthe jewel-lamp
maṇipradīpaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootmaṇi (प्रातिपदिक) + pradīpa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा, एकवचनम्; ‘मणेः प्रदीपः’ इति षष्ठी-तत्पुरुषः
nāgaḥa serpent (Nāga)
nāgaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootnāga (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा, एकवचनम्
astiis / exists
asti:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootas (धातु)
Formलट्, परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः, एकवचनम्
tasmātfrom there / therefore
tasmāt:
Apadana (Source/अपादान)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः/नपुंसकलिङ्गः, पञ्चमी, एकवचनम्; अपादानम् (ablative)
rudrātfrom Rudra
rudrāt:
Apadana (Source/अपादान)
TypeNoun
Rootrudra (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, पञ्चमी, एकवचनम्; अपादानम्
udakdiśiin the northern direction
udakdiśi:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootudak-diś (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गः, सप्तमी, एकवचनम्; ‘उदक् (उत्तर) दिशा’ इति कर्मधारय/तत्पुरुष-प्रायः; अधिकरणम्

Skanda (deduced, Kāśīkhaṇḍa context: Skanda to Agastya)

Tirtha: Maṇipradīpa Nāga-sthāna (north of Vṛṣa-Rudra)

Type: kshetra

Listener: Kumbhaja (Agastya)

Scene: A devotee offers grand upacāras at a Rudra shrine; beyond, to the north, a radiant serpent-being Maṇipradīpa glows like a jeweled lamp amid a small sacred grove.

V
Vighna
R
Rudra
M
Maṇipradīpa Nāga
U
Udagdiś (north)
K
Kāśī

FAQs

Generous, reverent worship (mahā-upacāra) is portrayed as a dharmic force that prevents vighnas from prevailing.

A northern point in the Kāśī sacred geography where the Nāga Maṇipradīpa is located, near the Rudra previously described.

Perform worship with great offerings (mahāmahopacāra); the result is freedom from being overcome by obstacles.