Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 24

सूर्योदयात्प्रवर्तंते यज्ञाद्याः सकलाः क्रियाः । ताभिर्यज्ञभुजांतृप्तिः सविता तत्र कारणम्

sūryodayātpravartaṃte yajñādyāḥ sakalāḥ kriyāḥ | tābhiryajñabhujāṃtṛptiḥ savitā tatra kāraṇam

Mit dem Sonnenaufgang treten alle Handlungen in Gang, beginnend mit dem Yajña und den übrigen Riten. Durch sie werden die Genießenden des Opfers gesättigt; darin ist Savitṛ, die Sonne, die entscheidende Ursache.

सूर्योदयात्from sunrise
सूर्योदयात्:
Apadana (Source/अपादान)
TypeNoun
Rootसूर्योदय (प्रातिपदिक; सूर्य + उदय)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (5th/Ablative), एकवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुषः (सूर्यस्य उदयः)
प्रवर्तन्तेbegin, proceed
प्रवर्तन्ते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र√वृत् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथम-पुरुष (3rd), बहुवचन; आत्मनेपदम्
यज्ञाद्याःbeginning with sacrifices
यज्ञाद्याः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootयज्ञादि (प्रातिपदिक; यज्ञ + आदि)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), बहुवचन; समासः तत्पुरुषः (यज्ञः आदिः येषाम्)
सकलाःall
सकलाः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसकल (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
क्रियाःrites, actions
क्रियाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootक्रिया (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
ताभिःby those (rites)
ताभिः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (3rd/Instrumental), बहुवचन
यज्ञभुजाम्of the eaters of the sacrifice (gods)
यज्ञभुजाम्:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयज्ञभुज् (प्रातिपदिक; यज्ञ + भुज्)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (6th/Genitive), बहुवचन; समासः तत्पुरुषः (यज्ञं भुङ्क्ते इति)
तृप्तिःsatisfaction
तृप्तिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतृप्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
सविताthe Sun (Savitṛ)
सविता:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसवितृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
तत्रtherein, in that matter
तत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक-अव्यय (locative adverb)
कारणम्the cause
कारणम्:
Pradhana-predicative (Predicate nominal/विधेय)
TypeNoun
Rootकारण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

Skanda (deduced, Kāśī-khaṇḍa context)

Scene: At dawn, the Sun rises over the Gaṅgā at Kāśī; priests begin yajña and morning rites, while devas receive oblations—Savitṛ depicted as the hidden mover of all activity.

S
Sūrya
S
Savitṛ
Y
Yajña
Y
Yajñabhuj (gods as recipients of offerings)

FAQs

Dharma and ritual life are anchored in sacred time; the Sun enables and legitimizes the rhythm of righteous action.

The broader teaching belongs to Kāśī-khaṇḍa (Varanasi/Kashi), framing cosmic order as part of Kāśī’s sacred worldview, though no single tirtha is named in this verse.

That yajña and allied rites are to be undertaken from sunrise onward—highlighting sunrise as the proper ritual commencement.