Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 39

इति श्रुत्वा वचो भृत्यास्तस्या प्राणा बहिश्चराः । वाष्पपूर्णमुखाः सर्वे विधूमं वाक्यमब्रुवन्

iti śrutvā vaco bhṛtyāstasyā prāṇā bahiścarāḥ | vāṣpapūrṇamukhāḥ sarve vidhūmaṃ vākyamabruvan

Als sie diese Worte vernahmen, standen die Diener — als wäre sein Lebenshauch nach außen gewichen — mit tränengefüllten Gesichtern da und sprachen alle zu Vidhūma.

इतिthus
इति:
Sambandha (Discourse marker/वाक्य-सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउद्धरण/समाप्ति-बोधक अव्यय (quotative particle)
श्रुत्वाhaving heard
श्रुत्वा:
Kriya (Prior action/पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootश्रु (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (Gerund/Absolutive), पूर्वकालिक क्रिया
वचःspeech, words
वचः:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवचस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन (Singular)
भृत्याःthe servants
भृत्याः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootभृत्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), बहुवचन (Plural)
तस्याःof her
तस्याः:
Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), एकवचन (Singular)
प्राणाःlife-breaths, vital spirits
प्राणाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootप्राण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), बहुवचन (Plural)
बहिःचराःmoving outside, outward-going
बहिःचराः:
Karta (Qualifier/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootबहिः-चर (प्रातिपदिक; बहिः + चर)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), बहुवचन (Plural) — विशेषण
वाष्पपूर्णमुखाःwith faces full of tears
वाष्पपूर्णमुखाः:
Karta (Qualifier/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootवाष्प-पूर्ण-मुख (प्रातिपदिक; वाष्प + पूर्ण + मुख)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), बहुवचन (Plural) — विशेषण
सर्वेall
सर्वे:
Karta (Subject apposition/कर्ता)
TypeNoun
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), बहुवचन (Plural)
विधूमम्smokeless, clear
विधूमम्:
Karma (Qualifier/कर्म-विशेषण)
TypeAdjective
Rootविधूम (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन (Singular) — विशेषण
वाक्यम्statement
वाक्यम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवाक्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन (Singular)
अब्रुवन्they said
अब्रुवन्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootब्रू (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect/Past), प्रथम-पुरुष (3rd person), बहुवचन (Plural), परस्मैपद

Narrator (contextual Purāṇic narrator)

Listener: Vidhūma

Scene: Three attendants, overwhelmed, stand with tear-filled faces; their breath seems to ‘move outside’—a poetic sign of shock—while they address Vidhūma in a smoke-less, clear utterance.

V
Vidhūma
A
Attendants (bhṛtyāḥ)

FAQs

True loyalty is shown in sorrow and crisis; devotion (sevā-bhāva) expresses itself as shared suffering and steadfast companionship.

Setukhaṇḍa frames the narrative within the sanctity of Setu/Rāmeśvaram, but this verse itself is a character moment, not a direct tīrtha eulogy.

None is stated in this verse.