Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 50

ग्रहाः सर्वे सनक्षत्रा वसवोऽष्टौ ध्रुवा दयः । अंतरिक्षचराः सर्वे ये चान्ये नगवासिनः

grahāḥ sarve sanakṣatrā vasavo'ṣṭau dhruvā dayaḥ | aṃtarikṣacarāḥ sarve ye cānye nagavāsinaḥ

Alle Grahas kamen samt den Nakṣatras; die acht Vasus und auch die Dhruvas, die Standhaften. Es versammelten sich alle, die den Luftraum durchwandern, und ebenso andere, die in den Bergen wohnen.

ग्रहाःplanets
ग्रहाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootग्रह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन
सर्वेall
सर्वे:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; विशेषण (ग्रहाः)
सनक्षत्राःtogether with the stars/constellations
सनक्षत्राः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootस + नक्षत्र (प्रातिपदिक; समास)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; विशेषण (ग्रहाः); ‘नक्षत्रैः सह’ (with the constellations)
वसवःVasus
वसवः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootवसु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन
अष्टौeight
अष्टौ:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअष्टन् (संख्या-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; संख्याविशेषण (वसवः)
ध्रुवाःDhruvas / fixed ones
ध्रुवाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootध्रुव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन
दयःDayaḥ (as read)
दयः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; (पाठ/रूप अस्पष्ट—सम्भवतः ‘दिवाः/दिशः/दयाः’ इत्यादि)
अंतरिक्षचराःthose who move in the sky
अंतरिक्षचराः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअंतरिक्ष + चर (प्रातिपदिक; समास)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; ‘अंतरिक्षे चरन्ति’ (sky-goers)
सर्वेall
सर्वे:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; विशेषण (अंतरिक्षचराः)
येwho
ये:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; सम्बन्धक-सर्वनाम (relative pronoun)
and
:
Sambandha (Conjunction/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-बोधक अव्यय (conjunction)
अन्येothers
अन्ये:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअन्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन
नगवासिनःmountain-dwellers
नगवासिनः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootनग + वासिन् (प्रातिपदिक; समास)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; ‘नगे वसन्ति’ (mountain-dwellers)

Sūta

Tirtha: (implied) pāpanīṣūdana-kṣetra

Type: kshetra

Scene: A cosmic tableau: planets and constellations personified in the sky; the eight Vasus stand like elemental pillars; Dhruva shines steady above; aerial beings traverse mid-space; mountain-dwellers arrive from peaks—everything aligns toward the sacred field.

G
Grahās (planets)
N
Nakṣatras
A
Aṣṭa Vasus
D
Dhruvas
A
Antarikṣacarās
M
Mountain-dwellers (Nagavāsins)

FAQs

A supreme tīrtha is portrayed as cosmically central—its holiness resonates through heaven, mid-air, and earth, making dharma a universal principle.

Dharmāraṇya is the implied locus of this all-encompassing gathering.

No ritual prescription is stated; the verse magnifies the kṣetra’s greatness through a universal assembly motif.