Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 98

Devanagari script

देहलोडीआ ये प्रोक्ताः कुत्सप्रवरसंयुताः । आंगिरस आंबरीषो युवनाश्वस्तृतीयकः

Transliteration

dehaloḍīā ye proktāḥ kutsapravarasaṃyutāḥ | āṃgirasa āṃbarīṣo yuvanāśvastṛtīyakaḥ

Translation

Diejenigen, die Dehaloḍīās genannt werden und die Pravara des Kutsa tragen, heißen Āṅgirasa, Āmbarīṣa und als Dritter Yuvanāśva.

Word by Word

• देहलोडीआः: the Dehaloḍīā-s (a group/people)
• देहलोडीआः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: देहलोडीआ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः (Nominative), बहुवचनम् (Plural)

• ये: who
• ये: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्; सम्बन्धक-सर्वनाम (relative pronoun)

• प्रोक्ताः: said/declared
• प्रोक्ताः: Karta-samānādhikaraṇa (Predicate adjective)
• Type: Adjective
• Root: प्र-वच् (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्तः (past passive participle), पुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्; विशेषणम्

• कुत्सप्रवरसंयुताः: associated with the Kutsapravara (lineage)
• कुत्सप्रवरसंयुताः: Karta-samānādhikaraṇa (Predicate adjective)
• Type: Adjective
• Root: कुत्स (प्रातिपदिक) + प्रवर (प्रातिपदिक) + सम्-युज् (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: समासः (तत्पुरुषः) ‘कुत्स-प्रवर-सम्-युत’ इति; भूतकर्मणि कृदन्तः, पुंलिङ्गः, प्रथमा, बहुवचनम्; विशेषणम्

• आङ्गिरसः: Āṅgirasa
• आङ्गिरसः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: आङ्गिरस (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्

• आम्बरीषः: Āmbarīṣa
• आम्बरीषः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: आम्बरीष (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्

• युवनाश्वः: Yuvanāśva
• युवनाश्वः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: युवनाश्व (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्

• तृतीयकः: the third
• तृतीयकः: Karta-samānādhikaraṇa (Predicate adjective)
• Type: Adjective
• Root: तृतीयक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम् (क्रमवाचक)

Speaker

Narrator (contextual Purāṇic teacher addressing a king; exact speaker not in snippet)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Dharmāraṇya

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A sage-teacher in a forest hermitage of Dharmāraṇya enumerates a clan-group (Dehaloḍīāḥ) and their Kutsa-pravara triad—Āṅgirasa, Āmbarīṣa, Yuvanāśva—while disciples record the list on palm-leaves.

Characters & Entities

• Kutsa
• Āṅgirasa
• Āmbarīṣa
• Yuvanāśva
• Pravara

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Remembering pravaras and ancestral names preserves ritual correctness and continuity of dharma.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No distinct tīrtha is named; the Dharmāraṇya setting frames the lineage record.

What ritualistic prescription is mentioned?

Implicitly pravara usage in rites (e.g., saṃkalpa); no explicit ritual instruction is stated.