Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 9

समाप्य मातृका भूयो ध्यात्वा चैव परं शिवम् । वामभागे गुरुं नत्वा दक्षिणे गणपं नमेत्

samāpya mātṛkā bhūyo dhyātvā caiva paraṃ śivam | vāmabhāge guruṃ natvā dakṣiṇe gaṇapaṃ namet

Nachdem man die Mātr̥kā‑Nyāsa vollendet hat, soll man erneut über den höchsten Śiva meditieren. Dann verneige man sich zur linken Seite vor dem Guru und erweise zur rechten Seite Gaṇapa (Gaṇeśa) Verehrung.

समाप्यhaving completed
समाप्य:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootसम् + आप् (धातु)
Formल्यप्-अव्ययकृदन्त (gerund), ‘having completed’
मातृकाम्the mātṛkā
मातृकाम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमातृका (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
भूयःagain
भूयः:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootभूयस् (प्रातिपदिक/अव्यय)
Formअव्यय (क्रियाविशेषण), ‘पुनः/अधिकम्’
ध्यात्वाhaving meditated
ध्यात्वा:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootध्यै (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्ययकृदन्त, ‘having meditated’
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय (समुच्चय-बोधक conjunction)
एवindeed
एव:
Sambandha (Emphasis/अवधारण)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय (निश्चय/अवधारण particle)
परम्supreme
परम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootपर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (शिवम्)
शिवम्Śiva
शिवम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootशिव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
वामभागेon the left side
वामभागे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootवाम + भाग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन; कर्मधारय/तत्पुरुष-समासः (वामः भागः)
गुरुम्the guru
गुरुम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootगुरु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
नत्वाhaving bowed
नत्वा:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootनम् (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्ययकृदन्त, ‘having bowed (to)’
दक्षिणेon the right (side)
दक्षिणे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootदक्षिण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग-प्रयोगे, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन; ‘दक्षिणे (भागे)’
गणपम्Gaṇapa (Gaṇeśa)
गणपम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootगणप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
नमेत्should bow (to)
नमेत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootनम् (धातु)
Formविधिलिङ् (optative), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपदम्

Unspecified (contextual narrator in Brahmottarakhaṇḍa)

Scene: A meditator, after completing letter-nyāsa, visualizes a radiant Śiva; to the left appears a venerable Guru figure receiving a bow; to the right, Gaṇeśa seated, blessing and removing obstacles; the composition emphasizes ritual symmetry and hierarchy.

Ś
Śiva
G
Guru
G
Gaṇapa (Gaṇeśa)
M
Mātr̥kā

FAQs

True worship is ordered: contemplate Śiva, honor the Guru, and invoke Gaṇeśa to remove obstacles.

No specific site is mentioned; the verse prescribes a universal worship sequence.

After mātṛkā-nyāsa, meditate on Supreme Śiva, then bow to the Guru (left) and Gaṇeśa (right).