Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 75

कथं च योनिलक्षेषु क्रिमिकीटखगादिषु । परिभ्रमामि दुःखौघात्पीड्यमाना निरंतरम्

kathaṃ ca yonilakṣeṣu krimikīṭakhagādiṣu | paribhramāmi duḥkhaughātpīḍyamānā niraṃtaram

Und wie soll ich durch Hunderttausende von Geburten umherirren—unter Würmern, Insekten, Vögeln und dergleichen—unablässig bedrängt von einer Flut des Leidens?

कथम्how
कथम्:
Sambandha (Adverbial modifier/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootकथम् (अव्यय)
Formअव्यय (प्रश्नार्थक/adverb)
and
:
Sambandha (Conjunction/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय (समुच्चय/connector conjunction)
योनिलक्षेषुin lakhs of births
योनिलक्षेषु:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootयोनि + लक्ष (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, बहुवचन; तत्पुरुष: योनिषु लक्षम् (लक्षेषु) / “in lakhs of wombs/births”
क्रिमिकीटखगादिषुamong worms, insects, birds, etc.
क्रिमिकीटखगादिषु:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootक्रिमि + कीट + खग + आदि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, बहुवचन; द्वन्द्व-समास (समाहार/itaretara) + ‘आदि’ (etc.)
परिभ्रमामिI wander
परिभ्रमामि:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Root√भ्रम् (धातु)
Formलट्-लकार (वर्तमान/Present), परस्मैपद, उत्तमपुरुष, एकवचन; उपसर्ग: परि; धातु: √भ्रम् “to wander”
दुःखौघात्from a flood of suffering
दुःखौघात्:
Hetu/Apadana (Cause/Source/हेतु/अपादान)
TypeNoun
Rootदुःख + ओघ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (Ablative/5th), एकवचन; तत्पुरुष: दुःखानाम् ओघः
पीड्यमानाbeing tormented
पीड्यमाना:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Root√पीड् (धातु)
Formवर्तमानकाले कर्मणि-प्रयोगे शतृ/शानच्-प्रत्ययान्त कृदन्त (Present passive participle); स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
निरन्तरम्continuously
निरन्तरम्:
Sambandha (Adverbial modifier/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootनिरन्तर (प्रातिपदिक)
Formअव्यय (क्रियाविशेषण/adverb): “continuously” (नपुंसक-एकवचन-आकारान्त रूपेण अव्ययीभूतप्रयोगः)

A remorseful sinner/supplicant woman (unnamed in snippet), addressing a revered brāhmaṇa/guru

Scene: A wheel-like panorama of rebirth: the same jīva symbolically passing through forms—worm, insect, bird—buffeted by waves of suffering, suggesting endless wandering until dharma and devotion intervene.

S
Saṃsāra
Y
Yoni

FAQs

Unwholesome karma binds one to long cycles of rebirth; spiritual urgency arises from recognizing saṃsāra’s pain.

No holy site is named in this verse.

None explicitly; the verse supports the broader Purāṇic call to atonement, discipline, and devotion.