Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 51

न च पश्यामि तल्लिङ्गं न च तां निम्नगां नृप । तदैव लोकाः संजाताः क्षितिश्चैव सकानना

na ca paśyāmi talliṅgaṃ na ca tāṃ nimnagāṃ nṛpa | tadaiva lokāḥ saṃjātāḥ kṣitiścaiva sakānanā

„Und, o König, ich sehe jenes Liṅga nicht mehr, noch sehe ich jenen Fluss. In eben diesem Augenblick traten die Welten wieder hervor, und auch die Erde, samt ihren Wäldern.“

not
:
Sambandha (Negation/निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय; निषेधार्थक
and
:
Sambandha (Conjunction/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक
पश्यामिI see
पश्यामि:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formलट् (वर्तमान), उत्तमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
तत्that
तत्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; लिङ्गस्य विशेषणम्
लिङ्गम्liṅga (emblem)
लिङ्गम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootलिङ्ग (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
not
:
Sambandha (Negation/निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय; निषेधार्थक
and
:
Sambandha (Conjunction/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक
ताम्her/that (river)
ताम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
निम्नगाम्the river
निम्नगाम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootनिम्न + गा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; समासः: निम्न-गा (तत्पुरुष; 'down-going' = नदी)
नृपO king
नृप:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootनृप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन
तदाthen
तदा:
Kala-adhikarana (Time/कालाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक क्रियाविशेषण
एवjust/indeed
एव:
Sambandha (Emphasis/अवधारण)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारणार्थक
लोकाःworlds/people
लोकाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootलोक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
संजाताःcame into being
संजाताः:
Kriya (Predicative/विधेय)
TypeAdjective
Rootसम्-जन् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
क्षितिःearth
क्षितिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootक्षिति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
and
:
Sambandha (Conjunction/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक
एवindeed
एव:
Sambandha (Emphasis/अवधारण)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारणार्थक
सकाननाwith forests
सकानना:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootस + कानन (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समासः: स-कानन (तत्पुरुष; 'with forests')

Mārkaṇḍeya (deduced from immediate narrative context; explicit in Adhyāya 9 opening)

Tirtha: Revā-kṣetra (specific liṅga/tīrtha unnamed)

Type: kshetra

Listener: The king (nṛpa)

Scene: The speaker tells the king: the liṅga and the river are no longer visible; suddenly the worlds re-emerge, and the earth with forests appears again—like a cosmic reset around the tīrtha.

Ś
Śiva-liṅga (talliṅga)
R
Revā/Narmadā (nimnagā, implied)

FAQs

Even when sacred forms vanish in cosmic change, dharma and the worlds are restored—divine order reasserts itself.

The Revā/Narmadā sacred landscape, associated with a Śiva-liṅga whose presence is central to the māhātmya.

No direct ritual is prescribed here; the verse emphasizes cosmic transition and the sacred forms’ disappearance.