Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 71

Devanagari script

त्वत्प्रसादान्नृपश्रेष्ठ गतिर्दिव्या ममेदृषी । जातेयं यत्त्वया कार्यं कृतं परमशोभनम्

Transliteration

tvatprasādānnṛpaśreṣṭha gatirdivyā mamedṛṣī | jāteyaṃ yattvayā kāryaṃ kṛtaṃ paramaśobhanam

Translation

„O Bester der Könige, durch deine Gnade ist mir ein göttlicher Übergang zuteilgeworden. Die Tat, die du vollbracht hast, ist überaus schön und würdig.“

Word by Word

• त्वत्: of you/your
• त्वत्: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन (Singular)

• प्रसादात्: from (your) grace
• प्रसादात्: Apadana (Source/अपादान)
• Type: Noun
• Root: प्रसाद (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, पञ्चमी (5th/Ablative), एकवचन

• नृपश्रेष्ठ: O best of kings
• नृपश्रेष्ठ: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: नृप + श्रेष्ठ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (नृपाणां श्रेष्ठः)

• गतिः: state/attainment
• गतिः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: गति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन

• दिव्या: divine
• दिव्या: Visheshana (Adjectival/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: दिव्य (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषणम् (qualifier of गतिः)

• मम: my
• मम: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, षष्ठी (Genitive), एकवचन

• ईदृशी: such/like this
• ईदृशी: Visheshana (Adjectival/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: ईदृश (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषणम् (qualifier of गतिः)

• जाता: has arisen/has come about
• जाता: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: जन् (धातु) → जात (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: भूतकृत् (past participle/क्त), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘अभवत्/समभवत्’ इत्यर्थे

• इयम्: this
• इयम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• यत्: which/that (thing)
• यत्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; सम्बन्धसूचक (relative)

• त्वया: by you
• त्वया: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन

• कार्यं: deed/act
• कार्यं: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: कार्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन

• कृतम्: done
• कृतम्: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु) → कृत (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: भूतकृत् (past participle/क्त), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘कृतम् अस्ति’ इत्यर्थे

• परमशोभनम्: most splendid
• परमशोभनम्: Visheshana (Adjectival/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: परम + शोभन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; कर्मधारयः (परमं शोभनम्) विशेषणम् (of कार्यं/कृतम्)

Speaker

Ṛṣi (unnamed sage)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Revā-tīrtha (contextual)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Uttānapāda (frame listener) / king (immediate addressee)

Visual Art Cues

Scene: A venerable ascetic/sage expresses gratitude to a king, acknowledging that the king’s beautiful deed has granted him a divine passage; the setting hints at a riverine tīrtha atmosphere.

Characters & Entities

• Citrasena
• Ṛṣi

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Serving dharma—especially sacred duties connected with ancestors and tīrthas—becomes a source of divine upliftment for all involved.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The Revā/Narmadā tīrtha context, wherein the king’s deed yields ‘divyā gati’.

What ritualistic prescription is mentioned?

Implicit praise of the king’s completed rite (snāna, tarpaṇa, and asthi-immersion) as a ‘kārya’ (duty) done well.