Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 37

ईश्वर उवाच । कस्यैषा दुर्मतिर्जाता क्षिप्तः सर्पमुखे करः । ललाटे च कृतं वर्म स यास्यति यमालयम्

īśvara uvāca | kasyaiṣā durmatirjātā kṣiptaḥ sarpamukhe karaḥ | lalāṭe ca kṛtaṃ varma sa yāsyati yamālayam

Īśvara sprach: „Wessen böser Einfall ist dies entstanden—die Hand in das Maul einer Schlange zu stoßen und eine Rüstung auf die Stirn zu setzen? Er wird zur Wohnstatt Yamas gehen.“

ईश्वरःĪśvara (Lord)
ईश्वरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootईश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
कस्यof whom
कस्य:
Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive), एकवचन
एषाthis (she/this)
एषा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन
दुर्मतिःevil-mindedness, wicked thought
दुर्मतिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदुर्मति (प्रातिपदिक; दुर् + मति)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन
जाताhas arisen/been born
जाता:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootजन् (धातु) + त (कृत्-प्रत्यय)
Formभूतकृदन्त (Past passive participle), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; (जाता = ‘arisen/been born’)
क्षिप्तःthrown
क्षिप्तः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootक्षिप् (धातु) + त (कृत्-प्रत्यय)
Formभूतकृदन्त (Past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
सर्पमुखेin the serpent’s mouth
सर्पमुखे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootसर्पमुख (प्रातिपदिक; सर्प + मुख)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative), एकवचन
करःhand
करः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन
ललाटेon the forehead
ललाटे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootललाट (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative), एकवचन
and
:
Samuccaya (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-बोधक अव्यय (conjunction)
कृतम्made/done
कृतम्:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु) + त (कृत्-प्रत्यय)
Formभूतकृदन्त (Past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; (कृतम् = ‘done/made’)
वर्मarmor, protective covering
वर्म:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवर्मन्/वर्म (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन
यास्यतिwill go
यास्यति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootया (धातु)
Formलृट्-लकार (Simple future), प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
यमालयम्to Yama’s abode
यमालयम्:
Gati/Karma (Destination as object)
TypeNoun
Rootयमालय (प्रातिपदिक; यम + आलय)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन

Īśvara (Śiva)

Scene: Śiva speaks in stern astonishment: a foolhardy figure thrusts a hand into a serpent’s gaping mouth; a strange ‘armor’ is strapped to the forehead; the shadow of Yama’s city looms as a moral consequence.

Ī
Īśvara (Śiva)
Y
Yama
A
Andhaka (implied)

FAQs

Arrogant, self-destructive adharma—trying to ‘outsmart’ the inevitable—leads to downfall and death.

The context remains Kailāsa, the seat of Īśvara, where transgression is judged instantly.

None; it is a moral pronouncement and warning.